BA.2, een nieuwe subvariant van de omikronvariant van het coronavirus, zal in de komende weken dominant worden in Nederland, zegt het RIVM tegen NU.nl. Deze subvariant is besmettelijker dan de huidige omikronvariant, wat volgens RIVM-epidemioloog Susan van den Hof kan betekenen dat de besmettingspiek mogelijk vroeger zal komen. Ook wordt het volgens het instituut lastiger om de R-waarde onder de 1 te krijgen en te houden.

Verschillende onderzoeken duiden erop dat de BA.2-variant besmettelijker is dan de oorspronkelijke BA.1-variant. Ook zouden gevaccineerde mensen makkelijker besmet kunnen raken bij de BA.2-variant dan bij de BA.1-variant.

Het is nog te vroeg om te zeggen of de opkomst van BA.2 ook gevolgen zal hebben voor de piek in het aantal ziekenhuisopnames, die het RIVM nu in maart verwacht. Dat hangt volgens Van den Hof af van hoeveel meer besmettingen er zullen zijn bij BA.2 ten opzichte van BA.1. "Het is waarschijnlijk dat dat er nog meer zullen worden. Maar hoe groot dat verschil is, vooral bij risicogroepen, bepaalt de toename in het aantal ziekenhuisopnames."

Toch kan het verschil volgens haar relatief beperkt blijven, omdat nu al veel mensen besmet raken met BA.1 (de oorspronkelijke omikronvariant). Eerste onderzoeken duiden er bovendien op dat BA.2 geen groter risico op een ziekenhuisopname geeft ten opzichte van de BA.1. Ook lijken de coronavaccins bij beide varianten even effectief.

In het kort: wat is een subvariant en wat is BA.2?

  • De oorspronkelijke omikronvariant kreeg de wetenschappelijke naam B.1.1.529. Die variant heeft drie subvarianten die allemaal onder de noemer 'omikron' worden geschaard: BA.1, BA.2 en BA.3.
  • Dat komt doordat de subvarianten genetisch veel overeenkomsten hebben met de oorspronkelijke omikronvariant B.1.1.529. 
  • BA.1 is op dit moment verantwoordelijk voor de meeste besmettingen, maar BA.2 is sinds half december ook in opkomst in Nederland. BA.2 verschilt van BA.1 in aantal en type mutaties, onder meer in het spike-eiwit.
  • BA.3 is wereldwijd pas in enkele landen ontdekt. In de meeste gevallen ging het om besmettingen in Polen en de Verenigde Staten.

Reproductiegetal moeilijker omlaag te krijgen

Door de opkomst van BA.2 zal het volgens het RIVM dus moeilijker worden om het reproductiegetal naar beneden te krijgen. De recentste R-waarde (die van 17 januari) is 1,2. Dit betekent dat op die dag iedere 100 besmette personen gemiddeld 120 anderen aanstaken.

De BA.2-variant is volgens gezondheidsorganisatie WHO inmiddels in 57 landen vastgesteld, waaronder sinds half december enkele tientallen keren in Nederland. Wereldwijd zijn er al meer dan tienduizend besmettingen met de BA.2-variant.

In Denemarken zorgt subvariant nu al voor de meeste infecties

In sommige landen, zoals Denemarken, zorgt BA.2 nu al voor de meeste infecties. Daar verdrong BA.2 de oorspronkelijke BA.1-variant in rap tempo. Dat kwam volgens RIVM-baas Jaap van Dissel vanwege meerdere superspreadevents daar.

Maar ook in India, het VK, Duitsland en op de Filipijnen komt BA.2 steeds vaker voor. De WHO sprak maandag de verwachting uit dat BA.2 uiteindelijk overal dominant zal worden.

Geen gevolgen voor testen

Sommige wetenschappers hebben BA.2 de "sluipende omikronvariant" genoemd, schrijft The Washington Post. Dat komt doordat de subvariant door de mutaties minder makkelijk te identificeren zou zijn bij een positieve PCR-test.

Dat betekent volgens het RIVM niet dat de BA.2-variant zelf zorgt voor meer valsnegatieve testuitslagen (mensen testen dan negatief, maar zijn wél besmettelijk of ziek). Het heeft dan ook geen gevolgen voor de diagnose, beklemtoont het instituut.

Het is heel gebruikelijk dat er subvarianten van virussen ontstaan. Zo had de deltavariant ruim tweehonderd subvarianten. Toch zegt het RIVM deze subvarianten goed in de gaten te houden vanwege de mogelijke gevolgen voor de snelheid van de verspreiding.

Waarom omikron voor coronahonden moeilijker te ruiken is
129
Waarom omikron voor coronahonden moeilijker te ruiken is