Het effect van het 3G-beleid op de corona-epidemie is momenteel dermate beperkt dat het in principe afgeschaft zou kunnen worden. Dat zeggen epidemiologen en Niek Mouter, auteur van het recente onderzoek van de TU Delft, in gesprek met NU.nl. Andere maatregelen zouden het gat dat 3G achterlaat kunnen opvangen.

Wat betekenen het 3G-, 2G- en 1G-beleid?

  • Bij een 3G-beleid kan je gebruikmaken van voorzieningen als je gevaccineerd, genezen of negatief getest bent.
  • Bij een 2G-beleid geldt dat je alleen naar binnen mag als je gevaccineerd of genezen bent.
  • Bij een 1G-beleid moeten zowel gevaccineerden als ongevaccineerden zich overal preventief laten testen.

In het onderzoek over 1G, 2G en 3G schreef Mouter dat het effect van 2G en 3G een stuk kleiner is geworden door de omikronvariant.

Ook hangt de effectiviteit sterk af van de mate van de immuniteit van de bevolking. Zo is de effectiviteit van 2G en 3G groter als de groep ongevaccineerden die COVID-19 nog niet heeft doorgemaakt, groter is. Bovendien is het aantal besmettingen de afgelopen weken door het dak gegaan, waardoor veel mensen natuurlijke bescherming opbouwen.

Mouter vindt dan ook dat de discussie gevoerd kan worden of de maatregel nog wel proportioneel is. Hij doet zelf geen uitspraken over of de regel volgens hem moet worden afgeschaft, "maar het effect is een stuk kleiner geworden. Ik ben blij dat de discussie nu gevoerd kan worden".

'Effect van 3G wordt komende weken alsmaar kleiner'

Ook epidemiologen Patricia Bruijning en Frits Roosendaal erkennen dat het 3G-beleid de R-waarde nog steeds naar beneden drukt. "Maar het effect van 3G in de huidige vorm is zeer beperkt", benadrukt Bruijning.

De arts-epidemioloog van het UMC Utrecht verwacht dat het effect van 3G de komende weken nog kleiner wordt. Dat komt doordat Nederland zich nog steeds richting de piek van de coronagolf beweegt en dus nog meer mensen besmet raken en daarna eigen bescherming opbouwen. "Als je eenmaal in dat stadium zit, voegt het niet heel veel meer toe."

Roosendaal sluit zich aan bij Bruijning. Hij wijst erop dat 3G erop gericht is om bijvoorbeeld de epidemie te remmen. "Dat werkt niet, want je kan het virus momenteel overal krijgen. Het is dweilen met de kraan open. Vaccins voorkomen bovendien lang niet alle omikronbesmettingen. Dus de dweil die je gebruikt is kapot."

Volgens hem is een andere belangrijke vraag in hoeverre 3G ziekenhuisopnames voorkomt. "Maar dat weten we nog niet", erkent het drietal.

Is het eerlijk om af te stappen van 3G?

Wat rest is de vraag of het wel 'eerlijk' is om af te stappen van 3G. Zowel Bruijning als Roosendaal benadrukt namelijk dat andere maatregelen wél het verlies van 3G moeten opvangen, omdat de regel dus nog wel een (beperkt) effect heeft op de virusverspreiding.

Het zou bijvoorbeeld betekenen dat cafés langere tijd vervroegd moeten blijven sluiten en de nachthoreca voorlopig nog niet open kan. En dat is niet eerlijk naar gevaccineerden, beargumenteert Roosendaal. "Je blijft eigenlijk dingen ontnemen van mensen die zich keurig lieten vaccineren. Dat vind ik dan wat vreemd." Hij noemt het logischer om 3G daarom later af te schaffen, "maar de keuze is aan het kabinet".

Ook Bruijning legt uit dat - hoewel de samenleving zo snel weer volledig open wil zijn - de oplopende besmettingscijfers en ziekenhuisopnames laten zien dat de handrem er nog niet helemaal af kan.

"Daarom moet je het in stappen doen en dingen prioriteren. Je hebt een gereedschapskist om virusverspreiding tegen te gaan. Elke maatregel doet afzonderlijk niet veel, maar gezamenlijk wél. Bij het volgende weegmoment is het daarom de vraag: wat is je prioriteit? Wil je van 3G afstappen? Of bijvoorbeeld cafés langer openhouden?"

NU.nl heeft ook het ministerie van Volksgezondheid om een reactie gevraagd. Het ministerie verwijst naar antwoorden op Kamervragen die binnenkort gepubliceerd worden.