Het Europese geneesmiddelenbureau (EMA) heeft donderdag de coronapil van farmaceut Pfizer goedgekeurd. Dat betekent dat de pil waarschijnlijk ook snel in Nederland zal worden ingezet. De kuur vermindert sterfte en ziekenhuisopname onder coronapatiënten die het risico lopen op ernstige ziekte door het coronavirus.

Ton de Boer, voorzitter van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG), benadrukt dat het middel niet voorkomt dat je het coronavirus oploopt. "Het medicijn is een aanvulling op de bestaande behandelingen en vaccinaties."

Eerder gaf het EMA al toestemming voor het gebruik van de coronapil van Pfizer in de EU, maar er was nog geen officiële goedkeuring. Nederland wilde daar eerst op wachten.

Ook de Europese Commissie moet nog groen licht geven voor het gebruik van Paxlovid, de naam van het middel. Dat volgt normaliter niet lang na een positief oordeel vanuit het EMA. Daarna kan het ook in Nederland worden gebruikt.

"Wij hopen dat deze coronapillen een bijdrage kunnen leveren aan de behandeling van mensen thuis. Zorgverleners kunnen Paxlovid voorschrijven aan coronapatiënten die in een risicogroep vallen én waarbij de kans op ziekenhuis opname groot is", zegt De Boer.

Middel bedoeld voor volwassenen in risicogroep

Paxlovid is bedoeld voor volwassenen die net positief zijn getest op het coronavirus en behoren tot een risicogroep, waardoor ze in het ziekenhuis zouden kunnen belanden. Hieronder vallen bijvoorbeeld mensen met suikerziekte en overgewicht. Mensen die het middel krijgen, moeten maximaal vijf dagen na de eerste klachten beginnen met het slikken ervan.

Het grootste probleem met Paxlovid is dat het wisselwerkingen heeft met andere medicijnen, waardoor die sterker of minder sterk werken. Zorgverleners moeten daarom goed controleren welke medicijnen nog meer door een patiënt worden gebruikt.

Het medicijn bestaat uit twee pillen. De ene pil bevat nirmatrelvir, de andere ritonavir. Een coronapatiënt moet vijf dagen lang elke twaalf uur drie tabletten via de mond innemen: twee tabletten met nirmatrelvir en een met ritonavir. De hele kuur bestaat dan uit dertig tabletten.

De meest voorkomende bijwerkingen van Paxlovid zijn mild, zoals verandering van smaak, hoofdpijn, diarree en overgeven. In sommige gevallen kregen patiënten ook last van spierpijn of een hogere bloeddruk.

Het is aan huisartsen om te bekijken of en hoe de coronapil kan worden ingezet in Nederland. Experts zullen zich daarover buigen en een zogenoemde behandelrichtlijn opstellen, zegt het ministerie van Volksgezondheid. Op basis van die richtlijn wordt het middel voorgeschreven aan coronapatiënten.

Nederland heeft nog geen coronapillen besteld bij Pfizer. Afgesproken is om de inkoop Europees te regelen, de onderhandelingen tussen de Europese Commissie en Pfizer lopen nog. Hoeveel tijd daarvoor nodig is, durft het ministerie niet te zeggen.

Zo werken de coronapillen van Merck en Pfizer in je lichaam
107
Zo werken de coronapillen van Merck en Pfizer in je lichaam

EMA verwacht dat Paxlovid ook werkt bij omikron

De farmaceut heeft Paxlovid getest op zo'n tweeduizend proefpersonen. De ene helft kreeg de echte pillen, de andere helft kreeg een niet-werkende zoutoplossing, ook wel een placebo genoemd. Zo konden de uitkomsten met elkaar worden vergeleken.

In de controlegroep moest 6,3 procent van de patiënten in een ziekenhuis worden opgenomen, tegenover 0,8 procent die Paxlovid hadden gekregen. In de placebogroep stierven twaalf mensen, van de Paxlovid-groep overleed niemand. Volgens De Boer wordt één ziekenhuisopname voorkomen per achttien personen die het middel innemen.

Een kanttekening bij het onderzoek is dat de coronapil werd getest in de tijd dat de deltavariant van het coronavirus nog dominant was. De onderzoekers verwachten echter ook dat de pil werkzaam is tegen andere varianten, zoals de omikronvariant.

In november besloot het EMA al dat Nederland en de andere EU-landen een andere coronapil mochten gebruiken. Die is gemaakt door MSD en heet molnupiravir, en werkt bij nader inzien minder goed dan gedacht.