In 2021 overleden bijna 171.000 mensen. Dat zijn er 16.000 meer dan te verwachten was, blijkt woensdag uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De oversterfte was vorig jaar hoger dan in 2020, toen 15.000 meer mensen overleden dan verwacht.

In alle leeftijdsgroepen overleden meer mensen dan te verwachten viel. Bij negentigplussers was de oversterfte relatief het laagst: daar overleden 7 procent meer mensen dan verwacht. De oversterfte was met 14 procent het hoogst onder mensen tussen de 65 en 80 jaar. Ook in vergelijking met het eerste coronajaar 2020 overleden in die laatste leeftijdsgroep meer mensen.

Bij mensen die gebruikmaken van de Wet langdurige zorg, onder wie bewoners van een verzorgingstehuis, was er juist relatief minder oversterfte dan in 2020. Nog steeds overleed ruim 9 procent meer dan verwacht, maar dit percentage was lager dan onder de rest van de bevolking.

Hevige griepgolven leidden in sommige jaren, waaronder 2015 en 2018, ook tot oversterfte. Deze golven worden echter vaak gevolgd door perioden met minder sterfte, meldt het CBS. Dat was in 2020 en 2021 niet het geval. In beide jaren was er meerdere perioden sprake van oversterfte en niet van ondersterfte. Bovendien leidden de griepepidemieën nooit tot deze mate van oversterfte.

In de provincies Flevoland, Zeeland en Limburg was de oversterfte in 2021 relatief het hoogst. Een jaar eerder werden Flevoland en Limburg ook zwaar getroffen. In Zeeland bleef de oversterfte destijds juist relatief beperkt. In de GGD-regio's Kennemerland en Amsterdam was de oversterfte vorig jaar het laagst.

Verwacht aantal en daadwerkelijke aantal overledenen per jaar

Bron: CBS© ANP/LocalFocus

RIVM doet onderzoek naar oorzaak oversterfte

De oversterfte is waarschijnlijk het gevolg van de coronapandemie. Maar in hoeverre het hogere sterftecijfer een direct gevolg is van het overlijden van coronapatiënten, is de vraag. Zo ligt de oversterfte in Nederland hoger dan in omringende landen met ongeveer dezelfde vaccinatiegraad.

Verschillende organisaties riepen op tot onderzoek naar de oversterfte. Het toegenomen sterftecijfer kan volgens de organisaties ook het gevolg zijn van uitgestelde zorg of eenzaamheid.

Het RIVM liet begin deze maand weten dat de eerste resultaten van dit onderzoek naar verwachting begin februari naar buiten komen.