Ouders van zo'n 1,3 miljoen kinderen van vijf tot en met elf jaar oud krijgen vanaf dinsdag een uitnodiging voor een vaccinatie tegen COVID-19. Zij staan hiermee gelijk voor een dilemma, zeggen epidemioloog Susan van den Hof en kinderarts-immunoloog Lieke Sanders van het RIVM: moet je wel of niet je kind laten vaccineren?

Kinderen zijn volgens Sanders net zo vatbaar voor een corona-infectie als volwassenen, maar bij hen verloopt die besmetting veel vaker asymptomatisch of mild. Ook lijkt het erop dat minder dan 5 procent na twee of drie maanden nog klachten (langdurige covid) heeft en dat een vaccinatie geen garantie tegen een herbesmetting biedt, zegt de kinderarts.

De belangrijkste reden om je kind te vaccineren, is volgens het RIVM om de ziekte MIS-C te voorkomen, al komt die zeer zelden voor. MIS-C staat voor Multisystem Inflammatory Syndrome - Children. Deze ernstige ontstekingsziekte, die voor onder meer ontstekingen in de bloedvaten zorgt, komt het vaakst voor bij acht- tot tienjarigen die een corona-infectie hebben doorgemaakt. Het RIVM benadrukt dat de ziekte erg zeldzaam en goed te behandelen is. MIS-C ontstaat meestal twee tot zes weken na een corona-infectie.

Naar schatting komt de complicatie bij ongeveer een op de vierduizend infecties voor, maar dat is onderzocht toen de deltavariant van het coronavirus nog veel rondging. Wat het effect van de omikronvariant is, is niet bekend. De kans op MIS-C was ook voor de Gezondheidsraad in december de belangrijkste reden om vaccinatie voor kinderen te adviseren.

Volgens Van den Hof kan het vaccineren van een kind ook bijdragen aan de bestrijding van de pandemie. Kinderen zijn namelijk een "bron van transmissie" en vaccinatie kan de kans op het besmetten van contacten verkleinen. "De kans op besmetting is in de eerste maanden na een vaccinatie een stuk kleiner, je doet het dus misschien ook om opa of oma te beschermen."

Voor- en nadelen van een vaccinatie bij kinderen van vijf tot en met elf jaar.

Voor- en nadelen van een vaccinatie bij kinderen van vijf tot en met elf jaar.
Voor- en nadelen van een vaccinatie bij kinderen van vijf tot en met elf jaar.
Foto: NU.nl/Bart-Jan Dekker

Coronavaccin kan kleine kans op ziekenhuisopname verder verkleinen

Vaccinatie verkleint bovendien de kans op een ziekenhuisopname van je kind, zeggen experts. Ze benadrukken wel dat kinderen sowieso een hele kleine kans hebben om met COVID-19 in het ziekenhuis te belanden. Ook kan een eerdere infectie je kind al voor een groot gedeelte beschermen en veel kinderen hebben (onbewust) al een infectie doorgemaakt.

In de leeftijdscategorie vijf tot en met elf jaar is het aandeel ziekenhuisopnames tot nu toe het kleinst: van de 78.193 ziekenhuisopnames in 2021 ging het om slechts 0,2 procent (143 opnames). Bij kinderen met onderliggende aandoeningen is de kans om in het ziekenhuis te belanden wel groter, zegt Sanders.

Dan is er ook nog de omikronvariant, die volgens het RIVM bij kinderen voor een minder ernstig ziektebeeld zorgt dan de deltavariant. Het aantal opnames zou ongeveer twee derde kleiner zijn bij de omikronvariant. Wel is het de verwachting dat het totale aantal ziekenhuisopnames onder kinderen door de omikronvariant gaat toenemen, simpelweg doordat meer kinderen besmet zullen raken.

Zo klein is de kans dat een vijf- tot elfjarige in het ziekenhuis komt

  • In zes Europese landen zijn 65.800 jonge kinderen met COVID-19 én milde klachten in de gaten gehouden.
  • Van die groep is 0,61 procent opgenomen in het ziekenhuis.
  • In totaal moesten 46 kinderen naar de ic of aan de beademing.

Kans op bijwerkingen van vaccin onder kinderen erg klein

De bijwerkingen van een vaccinatie bij kinderen zijn volgens de kinderarts mild. Het gaat dan vooral om pijn rond de prikplaats, koorts, vermoeidheid en hoofdpijn.

De eerste kinderen kunnen vanaf volgende week een eerste dosis van het Pfizer/BioNTech-vaccin krijgen. Gezonde kinderen krijgen na twee maanden een tweede prik. Bij kwetsbare kinderen zitten er vier weken tussen de prikken.

Bij mRNA-vaccins (zoals dat van Pfizer) is er een kleine kans op de ernstige bijwerking myocarditis, een ontsteking van de hartspier. Die kans is volgens Amerikaanse onderzoeken echter veel kleiner bij jonge kinderen dan bij tieners en jongeren. Na negen miljoen gezette prikken in de VS waren er 4,3 meldingen per miljoen doses na een tweede vaccinatie bij jongens. Bij meisjes waren dit twee meldingen per miljoen doses. De myocarditis was volgens de kinderarts bovendien mild en ging snel voorbij.

Wat is de rol van kinderen in de verspreiding van het coronavirus?
131
Wat is de rol van kinderen in de verspreiding van het coronavirus?

Geen vaccinatiedoelstelling

Het RIVM benadrukt geen vaccinatiedoelstelling te hebben als het aankomt op het vaccineren van kinderen. Dat was eerder wel het geval bij volwassenen (85 procent). Uit gedragsonderzoek van het RIVM blijkt dat ongeveer de helft van de ouders bereid is hun kinderen te laten vaccineren. In het buitenland ligt dit tussen de 35 en 50 procent.

De experts benadrukken dat er geen foute of goede keuze is. "Als jouw kind al een infectie heeft gehad en goed is doorgekomen, dan sta je er ook weer anders in. Het is echt aan de ouders zelf", aldus Sanders.