Omikron, OOOmikron of omiKRON: hoe spreek je dat in vredesnaam uit?
Inmiddels hoor je het woord omikron overal; zo heet de nieuwe variant van het coronavirus immers. Maar tot voor kort hadden nog maar weinig Nederlanders van het woord gehoord. Maar hoe spreek je omikron nou goed uit? En schrijf je het nou met een k of een c?
Veel mensen spreken het woord uit met een lange o-klank ("ooooomiekron") maar je hoort ook regelmatig omikron met een korte o voorbijkomen ("ommiekron", zoals demissionair premier Mark Rutte zaterdag zei in de persconferentie). Wat is nou juist?
Omikron is de vijftiende letter uit het Griekse alfabet en staat voor de kleine o, met een kort gerekte klank. In het oud-Grieks werd er onderscheid gemaakt tussen lange en korte klinkers. Daarbij duurde de lange versie twee keer zo lang als de korte klinker. Er was destijds dus ook een aparte, verlengde omikron, die een 'oo' opleverde.
In het moderne Grieks is dat onderscheid verloren gegaan. Inmiddels is de uitspraak van omikron met een lange 'oo'.
Ook de klemtoon van het woord is verschoven. "Het zou zo zijn dat de Grieken zelf vroeger omiKRON zeiden", zegt Ton den Boon, hoofdredacteur van de Dikke Van Dale. "Wij leggen in het Nederlands het accent op de eerste lettergreep."
Kortom: een lange o en de klemtoon op de eerste lettergreep. Dat klinkt zo:
Omikron of omicron?
"We zien dat sommige Nederlandse kranten omikron met een c spellen. Maar dat is eigenlijk de gelatiniseerde spelling van de omikron met een k", zegt Den Boon. Engelstaligen schrijven omikron met een c. In het Nederlands wordt dat soms overgenomen, terwijl de letter c helemaal niet voorkomt in het Griekse alfabet.
Als we in Nederland dus omicron schrijven, maken we er als het ware een leenwoord uit het Engels van. En dat hoeft niet, want we hebben gewoon onze eigen versie. En dat woord is zelfs al jaren te vinden in de Dikke Van Dale - maar dan nog wel met die andere betekenis.