Nederland en andere EU-landen mogen alvast de coronapillen van Pfizer gebruiken om klachten tegen te gaan. Het middel is officieel nog niet goedgekeurd, maar in afwachting daarvan kan het toch alvast worden ingezet, zo heeft het Europese geneesmiddelenbureau (EMA) donderdag besloten.

Het middel heet Paxlovid en is bedoeld voor volwassenen die net positief zijn getest en behoren tot een risicogroep, waardoor ze in het ziekenhuis zouden kunnen belanden. Mensen die het middel krijgen, moeten maximaal vijf dagen na de eerste klachten beginnen met het slikken ervan.

Pfizer heeft Paxlovid getest op ongeveer twaalfhonderd proefpersonen. De ene helft kreeg de echte pillen, de andere helft kreeg een niet-werkende zoutoplossing, een placebo. Dit is bedoeld om de uitkomsten met elkaar te kunnen vergelijken. In de controlegroep moesten 41 mensen in een ziekenhuis worden opgenomen, tegenover zes mensen die Paxlovid hadden gekregen. In de placebogroep stierven tien mensen, van de Paxlovid-groep overleed niemand.

"Een heel verstandige beslissing", noemt emeritus hoogleraar geneeskunde Andy Hoepelman de goedkeuring. Hij zit in een expertpanel van de Europese Unie dat zich buigt over nieuwe coronamedicijnen en is voormalig hoofd van de afdeling infectieziekten in het UMC Utrecht.

"Zodra mensen in een risicogroep een positieve coronatest krijgen en je kan ze behandelen met de coronapillen, neemt de hoeveelheid virus af. Daarmee neemt ook de kans op complicaties af. Bovendien worden deze mensen minder besmettelijk."

Met de komst van de pil zijn er voor de verschillende stadia van een coronabesmetting verschillende middelen voorhanden, legt Hoepelman uit aan NU.nl. "Aan de voorkant is er het vaccin om ziekte te voorkomen. Als iemand toch besmet wordt, kan een coronapil de infectie bestrijden voordat iemand naar het ziekenhuis moet. Als een besmette persoon alsnog moet worden opgenomen, kan een patiënt ontstekingsremmers en antistoffen krijgen."

Pil moet op recept verkrijgbaar zijn bij de apotheek

Doordat het EMA donderdag groen licht heeft gegeven voor het gebruik van de Pfizer-pil, kan Nederland het medicijn inzetten. Wanneer de pil precies te halen valt, is nog niet duidelijk.

"Ik schat in dat Pfizer er alles aan doet om het medicijn zo snel mogelijk beschikbaar te stellen, zeker met de omikronuitbraak", zegt Hoepelman. "Het is voor Pfizer natuurlijk ook financieel voordelig." De farmaceut was vanmiddag niet bereikbaar voor vragen.

Als de pil daadwerkelijk in Nederland komt, is de laagdrempeligheid een van de grootste meerwaarden ten opzichte van het huidige arsenaal aan medicijnen. De ontstekingsremmers en antistoffen zijn namelijk alleen in het ziekenhuis te verkrijgen, bijvoorbeeld via een infuus. Dat levert extra druk op voor het ziekenhuispersoneel.

"De pil moet gewoon via de apotheek te krijgen zijn", zegt Hoepelman. "Het RIVM en de SWAB (Stichting Werkgroep Antibiotica Beleid) moeten een duidelijke indicatie schrijven voor wie het beschikbaar is, zodat huisartsen en specialisten de pil kunnen voorschrijven."

Paxlovid bestaat uit twee pillen. De ene pil bevat de stof PF-07321332, de andere ritonavir. Ze moeten twee keer per dag samen worden ingenomen en dat vijf dagen lang.