Kinderen van vijf tot en met elf jaar kunnen vanaf half januari een coronaprik krijgen. Dat gebeurt op advies van de Gezondheidsraad. Maar waarom zou je als ouder je kind laten vaccineren? En wat zijn de consequenties als een kind de prik niet neemt? Vijf vragen over het vaccineren van jonge kinderen.

Kinderen merken nauwelijks iets van een coronabesmetting, waarom zou je ze dan vaccineren?

Het klopt dat het grootste gedeelte van de jonge kinderen nauwelijks iets merkt van een coronabesmetting. Soms hebben ze alleen milde symptomen, zoals neusverkoudheid, hoofdpijn en vermoeidheid. Bovendien is de kans dat jonge kinderen door het coronavirus in het ziekenhuis belanden zeer klein.

Toch adviseert de Gezondheidsraad om jonge kinderen een coronaprik te geven. Zo veroorzaakt het coronavirus bij een kleine groep kinderen MIC-C, een ernstige ontstekingsreactie in vitale organen. In dat geval moet een kind worden opgenomen op een verpleeg- of zelfs ic-afdeling.

Ook verkleint vaccinatie de kans op zogeheten indirecte gezondheidsschade: als het virus zich minder snel verspreidt, zijn minder maatregelen nodig en is de kans kleiner dat kinderen niet naar school of de sportclub kunnen. Dat kan hun ontwikkeling hinderen.

De raad meldt ook dat het prikken van jonge kinderen gezondheidswinst oplevert voor de rest van de samenleving. Zo zou het reproductiegetal met zo'n 11 procent kunnen dalen. "Dat is een mooi bijkomend voordeel, maar dit is niet leidend geweest in ons oordeel", benadrukt de raad.

Zo klein is de kans dat een vijf- tot elfjarige in het ziekenhuis komt

  • In zes Europese landen zijn 65.800 jonge kinderen met COVID-19 én milde klachten in de gaten gehouden.
  • Van die groep is 0,61 procent opgenomen in het ziekenhuis.
  • In totaal moesten 46 kinderen opgenomen worden op de intensive care, of was beademingsapparatuur noodzakelijk.
  • Sinds het begin van de pandemie zijn slechts 103 kinderen van vijf tot elf jaar opgenomen met of vanwege COVID-19 in Nederland.
De Jonge: 'Kinderen krijgen tweede helft januari vaccinatie-uitnodiging'
65
De Jonge: 'Kinderen krijgen tweede helft januari vaccinatie-uitnodiging'

Welke rol spelen jonge kinderen in de verspreiding van het virus?

De RIVM-cijfers laten zien dat relatief veel kinderen positief testen op het coronavirus. Dit komt vooral doordat de meeste volwassenen gevaccineerd zijn. Kinderen nemen hierdoor 'een groter deel van de taart' voor hun rekening.

Kinderen kunnen natuurlijk wel hun ouders en leerkrachten besmetten. Desondanks zou het vaccineren van vijf- tot en met elfjarigen op korte termijn nauwelijks invloed hebben op de huidige besmettingsgraad en het aantal ziekenhuisopnames, zegt de Gezondheidsraad.

Volgens kinderarts-epidemioloog Patricia Bruijning besmetten kinderen vooral elkaar. Soms besmetten ze ook hun ouders. Daarbij geven kinderen het virus een stuk minder vaak door aan gevaccineerde ouders dan aan ongevaccineerde ouders, zegt zij.

Toch kan het vaccineren van jonge kinderen de verspreiding van het virus binnen de schoolmuren tegengaan. Dit kan ervoor zorgen dat scholen open kunnen blijven en de kans kleiner is dat kinderen thuis moeten blijven omdat ze besmet zijn.

Bovendien moeten ouders in quarantaine als hun kind positief getest is. Volgens Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse vereniging van ic-artsen, heeft het indirecte gevolgen voor de zorg als ziekenhuizen hun roosters niet rondkrijgen, doordat vaders en moeders die in het ziekenhuis werken, gedwongen in quarantaine zitten omdat hun kind COVID-19 heeft.

Wat weten we over de bijwerkingen van het vaccin bij kinderen?

De bijwerkingen van de coronaprik bij kinderen zijn volgens de Gezondheidsraad mild. Net als bij volwassenen zullen bijvoorbeeld pijn rond de prikplek en hoofdpijn de meest voorkomende bijwerkingen zijn.

Vervolgonderzoek moet nog uitwijzen of kinderen dezelfde zeer zeldzame bijwerkingen kunnen krijgen die bij jongvolwassenen gesignaleerd zijn, zoals een ontsteking aan de hartspier (myocarditis) en het hartzakje (pericarditis).

Wel wijst onderzoek uit dat de kans veel groter is dat kinderen na een besmetting myocarditis, pericarditis of MIS-C oplopen dan dat ze er als bijwerking van het vaccin mee te maken krijgen.

Wat is de rol van kinderen in de verspreiding van het coronavirus?
131
Wat is de rol van kinderen in de verspreiding van het coronavirus?

Wat zijn de consequenties als een kind geen prik neemt?

In het coronabeleid zijn geen consequenties verbonden aan de vaccinatiestatus van kinderen. Zo hoeven kinderen onder de twaalf jaar straks nog steeds geen QR-code te laten zien als ze bijvoorbeeld naar een theatervoorstelling of restaurant gaan.

De Kinderombudsman vindt het belangrijk dat de keuze om de prik niet te nemen geen nadelige gevolgen heeft voor een kind. Kinderarts en OMT-lid Károly Illy sluit zich hierbij aan. "Het moet een vrije keuze voor ouders zijn. Gezonde kinderen lopen zo'n kleine kans om in het ziekenhuis te belanden door het coronavirus, dat we niet naar een vorm van drang of dwang toe moeten gaan", zegt hij.

Volgens de Kinderombudsman moeten kinderen en ouders goed geïnformeerd worden over de vaccinatie. "Kinderen vanaf ongeveer acht jaar zijn al goed in staat om hun mening te geven. Ze hebben het recht om betrokken te zijn en invloed te hebben op besluiten die hen aangaan."

Wanneer en waar kan ik mijn kind laten vaccineren?

Kinderen van vijf tot en met elf jaar krijgen tussen 18 en 22 januari een uitnodiging om zich te laten vaccineren. Ouders krijgen een brief waarin staat dat ze telefonisch een afspraak kunnen maken. Het prikken begint de week erna.

In totaal komen bijna 1,3 miljoen kinderen in aanmerking voor de coronaprikken. Zij krijgen een kinderdosis van het coronavaccin van Pfizer en BioNTech.

Kinderen uit hetzelfde gezin kunnen tegelijk een vaccin krijgen als daar ruimte voor is en als ouders dat willen. Kinderen mogen alleen onder begeleiding van hun ouders of verzorgers een prik halen.

Op de vaccinatielocaties worden aparte kinderstraten ingericht. "Vaccineerders nemen extra tijd voor de kinderen, bieden extra zorg. Hun ouders zijn erbij, dat moet allemaal op een rustige manier", aldus de overkoepelende organisatie GGD GHOR Nederland.