Demissionair premier Mark Rutte rekent het zichzelf aan dat de boodschap van het kabinet onvoldoende overkomt. "Ondanks dat we mensen steeds opnieuw overtuigen van het belang van de maatregelen, slagen wij - ook ikzelf - daar minder goed in", zei hij tijdens de persconferentie.

"We dachten en hoopten van de zomer van de meeste maatregelen af te zijn. Maar de realiteit is heel anders, in de zorg is het weer alle hens aan dek. Ik zeg dit niet om onszelf vrij te pleiten van kritiek. Daar zijn we niet doof voor, en ongetwijfeld zal blijken hoe terecht die kritiek was. Er is geen manier om dit foutloos te doen", aldus Rutte.

Hoewel Rutte maandag nog de dringende oproep aan iedereen deed om de basismaatregelen beter na te leven, moet er nu, drie dagen later, hard ingegrepen worden. De premier noemde het opnieuw "een lastige boodschap".

De "harde klap" die ze 12 november hoopten uit te delen, is een speldenprikje gebleken. Het effect van die maatregelen wordt hopelijk dit weekend nog zichtbaar, maar "de cijfers zijn hoog, hoger, hoogst", moet ook Rutte vrijdag erkennen. Het doet hem denken aan een jaar geleden, toen Nederland in december op slot ging.

Rutte over naleven basisregels: 'Boodschap komt onvoldoende over'
58
Rutte over naleven basisregels: 'Boodschap komt onvoldoende over'

Ziekenhuizen zullen over drie weken niet al leeg zijn

De nieuwe maatregelen blijven sowieso drie weken van kracht. Op 14 december maakt het kabinet opnieuw de balans op. Of het pakket maatregelen dit keer wel een harde klap zal veroorzaken, moet nog worden afgewacht. De steunpakketten worden "vanwege die onzekerheid" wel tot begin komend jaar doorgetrokken.

Het OMT gaat ervan uit dat de maatregelen ervoor zorgen dat het reproductiegetal "ruim" onder de 1 komt, waardoor het aantal besmettingen gaat dalen.

Rutte moest wel toegeven dat het over drie weken niet helemaal leeg zal zijn in de ziekenhuizen. "Het gaat erom dat we weer adem kunnen halen. De trend moet zich doorzetten", aldus de premier.

Lockdownachtige maatregelen deze winter realiteit volgens De Jonge

Ook demissionair minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge erkende dat ze de situatie waarin Nederland nu zit niet hadden verwacht.

Twee weken geleden, tijdens de vorige persconferentie, sprak De Jonge nog over het willen "vertragen" van het virus door de inzet van de 3G-coronapas en de invoering van de 2G-coronapas. Hij wilde deze wetten zo snel mogelijk door de Tweede Kamer loodsen.

De realiteit is nu totaal anders en dat is ook doorgedrongen bij het kabinet. "We moeten als de ziekenhuisopnames te hoog worden, ingrijpen met lockdownachtige maatregelen om dat virus weer onder de duim te krijgen. Dat is niet anders. Dat is deze winter de realiteit", zei De Jonge.

Op de vraag of hiervoor de schuld moet worden gelegd bij de ongevaccineerden antwoordden Rutte en De Jonge ontwijkend.

"We hebben het niet over schuld, en vaccineren blijft een keuze", zei de premier. De Jonge wilde niet zeggen dat de huidige situatie de schuld is van de ongevaccineerden, maar noemde het wel "een ongemakkelijke werkelijkheid". Als iedereen zich had laten vaccineren, hadden we nu niet de huidige problemen."

Waarom het kabinet denkt dat maatregelen vanaf 17.00 uur werken
187
Waarom het kabinet denkt dat maatregelen vanaf 17.00 uur werken

Duidelijke strategie voor lange termijn nog niet helder

Zodra de cijfers dalen en het verantwoord is, wil het kabinet de rest van de winter "zo open mogelijk doorkomen", zei De Jonge. Hij benadrukte wel dat het aantal patiënten dat nog zal worden opgenomen heel onzeker is.

De groep van 1,2 miljoen niet beschermde mensen kan de komende maanden nog leiden tot 3.000 tot 4.000 ic-opnames. Het kabinet verwacht dat iedereen die nog niet gevaccineerd is, na de winter het virus heeft gehad.

Tegelijkertijd zet het kabinet nog steeds in op vaccinatie. De Jonge noemde het opnieuw "de beste troef" om uit de pandemie te komen.

"Na de winter moeten we kijken hoeveel corona ons nog parten gaat spelen. Er zijn al verschillende scenario's uitgewerkt en op al die scenario's moeten we een plan van aanpak ontwikkelen", zei De Jonge.