Het demissionaire kabinet gaat het gebruik van zelftests (tijdelijk) ook aanraden aan niet-kwetsbare personen mét COVID-19-achtige klachten. Uiterlijk 3 december moet het testadvies zijn aangepast. De bewindslieden nemen de beslissing op advies van deskundigen binnen het OMT, die mede door de grote drukte bij de GGD's tot de suggestie kwamen. Dat schrijft demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) in een Kamerbrief.

Het nieuws in het kort:

  • Tot nu toe hoor je een zelftest alleen te gebruiken als je helemaal geen corona-achtige klachten hebt - puur als extra controle.
  • Vanwege de megadrukte bij de GGD gaan de regels veranderen.
  • Niet-kwetsbaren met klachten wordt straks gevraagd om eerst thuis een zelftest te doen.
  • Is die positief, dan moet je daarna alsnog naar de GGD voor een controletest.
  • Dit alles verandert niets aan de quarantaineregels.
  • Wanneer dit advies officieel ingaat, is nog niet bekend.

Momenteel worden zelftests alleen aangeraden aan mensen zonder klachten. Iedereen met klachten moet zich bij de GGD laten testen, of je nou kwetsbaar bent of niet. De zelftests zijn namelijk minder betrouwbaar dan de tests die bij de GGD's worden gebruikt. Daardoor krijgen mensen soms onterecht een negatieve uitslag. Ze denken dat ze niet besmettelijk zijn, gaan de deur uit, en kunnen anderen besmetten.

De teststraten van de GGD's zitten echter aan hun maximale testcapaciteit. Ook zien de experts dat een op de drie Nederlanders zich tóch al thuis test bij klachten - tegen het advies in dus. Wel worden veel positieve zelftests daarna bevestigd bij de GGD's.

In de huidige omstandigheden kan het "frequent en laagdrempelig zelftesten" daarom nuttig zijn, vinden de experts. Daar worden wel enkele belangrijke kanttekeningen bij geplaatst:

  • Als je met kwetsbare Nederlanders werkt of met hen in contact staat, blijft een test bij de GGD de regel.
  • Ook kwetsbare Nederlanders moeten zich gewoon bij de GGD laten testen, tenzij er heel lange wachttijden ontstaan. Een zelftest kan dan sneller duidelijkheid opleveren.
  • Voor iedereen geldt: ga na een positieve sneltest alsnog naar de GGD om het resultaat te bevestigen. Dat is ook de enige plek waar je een herstelbewijs kunt krijgen voor een coronapas.

Het OMT stelt wel kwaliteitseisen aan de zelftests. Ook raden de experts het kabinet aan om de tests gratis aan te bieden. Als Nederlanders gemakkelijk zelftests in huis kunnen halen, kan dat de bereidheid tot zelftesten flink vergroten.

Het ministerie van Volksgezondheid kan nog niet zeggen of en hoe het de tests gaat verstrekken, of dat mensen ze zelf moeten kopen in de winkel.

Advies bij klachten blijft hetzelfde: blijf thuis

Het advies om thuis te blijven bij klachten blijft hetzelfde. Als Nederlanders met klachten zichzelf testen met een zelftest en de uitslag negatief is, moeten zij toch voor de zekerheid alsnog zoveel mogelijk thuisblijven. En zit je in quarantaine, dan moet je dat ook na een negatieve zelftest nog steeds.

Alleen voor personen met een cruciaal beroep geldt een uitzondering; denk aan leraren en mensen in de zorg. Als zij milde klachten hebben én op hun werk niet in contact komen met kwetsbare personen, mogen zij 'gewoon' aan de slag, maar dan wel het liefst met beschermingsmiddelen zoals mondkapjes.

Het OMT benadrukt dat het kabinet duidelijk moet communiceren over de nieuwe regels. De Jonge schrijft in een reactie op het advies dat het beleid de komende dagen verder wordt uitgewerkt. Het RIVM en de koepel van GGD's helpen het kabinet daarbij.