Het demissionaire kabinet wil de 2G-maatregel kunnen invoeren voor onder meer de horeca, evenementen en cultuur, zo blijkt maandagavond uit het wetsvoorstel dat naar de Tweede Kamer is gestuurd. Als die regel wordt ingevoerd, mogen alleen gevaccineerden of mensen die zijn genezen van COVID-19 daar nog naar binnen.

Het voornemen om 2G mogelijk te maken werd in de persconferentie van 12 november al aangekondigd. Dat voorstel is nu klaar, maar moet nog wel worden goedgekeurd door zowel de Eerste Kamer als de Tweede Kamer.

Het is nog niet zeker of het wetsvoorstel op een meerderheid in beide Kamers kan rekenen. Alleen VVD en D66 zijn uitgesproken voor de maatregel. CDA en de ChristenUnie worstelen nog met de invoering van de 2G-pas. CU-Kamerlid Mirjam Bikker pleitte vorige week nog voor veel meer testen (1G) als alternatief. Voor steun bij de oppositie wordt vooral gekeken naar de PvdA, want die partij is in de Eerste Kamer nodig voor een meerderheid.

Demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) hoopt dat de wet deze week wordt aangenomen, zodat het kabinet eventueel begin december de 2G-pas als een soort "waakvlam" kan invoeren.

Daarvoor moeten echter eerst de besmettingen een stuk lager liggen, zei demissionair premier Mark Rutte vorige week nog. Het kabinet hoopt dat dit aantal met het huidige pakket aan maatregelen fors daalt, maar tot nu toe blijft het aantal positief geteste mensen groot.

Kabinet wil 2G-pas alleen invoeren op plekken met groot risico

De 2G-maatregel mag alleen worden ingezet als 3G niet meer volstaat, schrijft het kabinet in de brief. Of dat het geval is, hangt samen met de coronasituatie en het soort omgeving waarin de mensen samenkomen. Het epidemiologische beeld zou dan ernstig of zorgelijk moeten zijn en de omgeving een zogenoemde hoogrisico-omgeving.

Hoogrisico-omgevingen zijn volgens het demissionaire kabinet onder meer evenementen zoals professionele sportwedstrijden, pretparken en dierentuinen. Niet al te grote geplaceerde bijeenkomsten, zoals een voorstelling of restaurants, zullen "niet snel" een hoogrisico-omgeving zijn. De strengere coronapas gaat niet worden ingevoerd op essentiële plekken zoals het onderwijs.

Daarnaast wil het kabinet, als het overweegt de maatregel in te voeren, eerst advies vragen aan het OMT.

Wat is de 2G-regel en waar komt het vandaan?
123
Wat is de 2G-regel en waar komt het vandaan?

Vaccinatiedrang is geen doel, maar wel mogelijk neveneffect

De maatregel zou effectiever zijn in het voorkomen van besmettingen en ziekenhuisopnames dan het coronabewijs dat ook op basis van een negatieve coronatest kan worden afgegeven. Het kabinet benadrukt dat het wetsvoorstel "geen vaccinatiedrang tot doel of nevendoel heeft, maar dat het wel een neveneffect kan zijn".

In het voorstel benadrukt het kabinet de noodzaak en proportionaliteit van de maatregel. Volgens het College voor de Rechten van de Mens was dat in een eerdere versie van het wetsvoorstel onvoldoende onderbouwd. Om zo'n ingrijpende maatregel te kunnen invoeren, moet in deze namelijk goed gekeken worden naar de mensenrechten.

Het kabinet benadrukt dat het belang voor de volksgezondheid "zwaar" weegt. "De individuele vrijheid om zich niet te laten vaccineren levert, gelet op de ziekenhuis- en ic-bezetting door ongevaccineerde personen, een grote druk op het collectieve domein van de zorg", zo valt te lezen in het voorstel. Daarom mag van een ongevaccineerde persoon een "extra inspanning" worden verwacht, namelijk het afzien van bepaalde niet-essentiële activiteiten zonder vaccinatie- of herstelbewijs, aldus het kabinet.

Voor mensen die zich vanwege medische redenen niet kunnen laten vaccineren, kan een uitzondering worden gemaakt.

Raad van State kritisch op wetsvoorstel

De mogelijkheid om 2G-beleid in te voeren is "uit grondrechtelijk oogpunt te rechtvaardigen", oordeelt de Raad van State, de belangrijkste adviseur van de regering. Wel vindt de raad dat in de wet duidelijk moet worden wanneer sprake is van een "hoogrisicosituatie".

Alleen in zo'n situatie mag 2G worden ingezet, maar het is niet duidelijk wanneer hier sprake van is. De Raad van State heeft het kabinet gevraagd dit expliciet in de wet te zetten, en niet alleen in de toelichtende tekst (memorie van toelichting).