Het aantal mensen dat overleed aan de gevolgen van COVID-19 was in het tweede kwartaal van 2021 drie keer zo klein als in het eerste kwartaal, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Die cijfers houden sterk verband met de start van de vaccinatiecampagne, zegt RIVM-epidemioloog Susan van den Hof in een reactie tegen NU.nl.

Het CBS heeft de voorlopige cijfers berekend op basis van verklaringen van artsen over doodsoorzaken. Daaruit blijkt dat in het eerste kwartaal van 2021 nog 8.666 mensen aan de gevolgen van COVID-19 overleden, terwijl het in het kwartaal daarna daalde naar 2.580.

"De sterfte aan COVID-19 hangt vooral sterk samen met het aantal mensen dat geïnfecteerd wordt met SARS-CoV-2", aldus Van den Hof. "Dat daalde sterk in het tweede kwartaal ten opzichte van het eerste kwartaal. De belangrijkste reden daarvoor is vaccinatie, zeker omdat de mensen met het hoogste risico op sterfte door COVID-19 als eerste gevaccineerd zijn."

Nederland begon in januari met het zetten van de eerste coronavaccinaties. In april, het begin van het tweede kwartaal, waren al ruim twee miljoen mensen minstens één keer geprikt. Vanaf februari 2021 begon vervolgens de sterfte af te nemen, ziet het CBS.

Aantal coronagerelateerde sterfgevallen

© ANP/LocalFocus

Al ruim 31.000 mensen overleden aan gevolgen virus

Sinds de start van de coronacrisis zijn ruim 31.000 mensen overleden aan de gevolgen van het virus. Van hen was ruim de helft bewoner in een verpleeghuis of ontving deze persoon een andere vorm van langdurige zorg.

Deze groep was als een van de eerste aan de beurt voor een vaccinatie. Dat is ook terug te zien aan het aandeel van de groep in het totale aantal sterfgevallen. Dat nam namelijk af van 51 procent in het eerste kwartaal naar 16 procent in het tweede kwartaal.

COVID-19 was in het tweede kwartaal de op drie na meest voorkomende doodsoorzaak. Meer mensen overleden aan kanker, hart- en vaatziekten of psychische stoornissen en ziekten van het zenuwstelsel. In de kwartalen daarvoor stond COVID-19 hoger op deze lijst: toen overleden vrijwel net zo veel mensen aan de gevolgen van het virus als aan hart- en vaatziekten.

Volgens het RIVM zijn ongeveer 18.500 mensen overleden aan COVID-19. Waarom verschillen deze cijfers?

  • Het CBS registreert iemand als coronadode op basis van het oordeel van de arts.
  • Als deze arts op basis van onderzoek ziet dat een overledene het coronavirus onder de leden had, dan kan deze worden geregistreerd als coronadode. Daarvoor hoeft iemand niet altijd een coronatest afgenomen te zijn. In de RIVM-cijfers worden alleen overledenen meegenomen die positief zijn getest op het virus.
  • Daarnaast brengt het RIVM de cijfers op basis van meldingen bij de GGD's. Maar niet elke dode wordt bij de GGD gemeld, omdat er geen meldingsplicht geldt voor overlijden aan COVID-19.