Vanaf dinsdag valt er bij alle Nederlandse huishoudens een brief op de mat met daarin een code om twee gratis zelftests te bestellen. Het demissionaire kabinet hoopt daarmee dat het aantal coronabesmettingen en vooral ziekenhuisopnames na de zomer beperkt blijft. Om zicht op het virus te houden, is er echter meer nodig dan twee gratis zelftests per huishouden.

Bert Niesters, hoogleraar medische microbiologie aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), stelt in gesprek met NU.nl dat er vanuit medisch oogpunt geen reden is om huishoudens twee gratis zelftests aan te bieden. "Twee zelftests per huishouden is flauwekul. Zelfs als het er twee per persoon zijn, heb je nog veel meer nodig."

Volgens het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is het vooral belangrijk om de zelftests te gebruiken voordat je anderen ontmoet op bijvoorbeeld het werk, school of een verjaardag. Ook worden mensen gevraagd om bij thuiskomst na een vakantie een zelftest te doen. Niesters wijst erop dat daardoor voor een huishouden met meerdere mensen al snel meer dan twee sneltests nodig zijn.

Het ministerie benadrukt dat zelftests ook te koop zijn bij de supermarkt, drogist of apotheek. De landelijke verspreiding van tests is dan ook meer een "bewustwordingscampagne", zoals demissionair premier Mark Rutte maandag zei. Die is volgens het kabinet bedoeld om mensen te wijzen op het belang van testen.

Wie met een zelftest positief wordt bevonden, wordt dringend opgeroepen vervolgens een gratis test bij een GGD te ondergaan. De GGD's maken gebruik van een PCR-test, die nauwkeuriger en betrouwbaarder is dan een zelftest.

"Een zelftest is nuttig om te kijken of je besmet bent zonder het door te hebben. Indien je positief test, wordt het dringend aangeraden om dubbel te checken bij de GGD", vertelt een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid.

Zo werkt de coronazelftest
177
Zo werkt de coronazelftest

Ook andere manieren om aan gratis zelftest te komen

Als iedereen in het huishouden voor elk contact met anderen een zelftest moet doen, zijn twee gratis tests per huishouden inderdaad wat weinig. Het is echter niet het doel van het kabinet om onbeperkt gratis zelftests beschikbaar te stellen.

"We doen ons best om zo veel mogelijk mensen te bereiken met de tests, zodat ze ermee kennis kunnen maken, maar het doel is niet om iedereen een gratis zelftest te verstrekken", aldus de woordvoerder van het ministerie. Ze benadrukt dat zelftests ook op andere manieren gratis te verkrijgen zijn en anders voor een lage prijs te koop zijn.

"De gedachte is dat huishoudens met meer dan twee personen meestal gezinnen met kinderen zijn. Scholieren kunnen via hun school gratis zelftests aanvragen. Daarnaast worden op het vliegveld gratis zelftests uitgedeeld aan terugkerende vakantiegangers en kunnen mensen met een kleine beurs een gratis test halen bij de voedselbank en Stichting Armoedefonds."

Scholieren en studenten kunnen via hun onderwijsinstellingen al langer gratis zelftests aanvragen. Slechts een kwart van hen maakte ook daadwerkelijk gebruik van die mogelijkheid. "Dat valt dus vooralsnog ook een beetje tegen", aldus Niesters. "Ik heb niet de indruk dat het gebruik van zelftests door scholieren nu opeens enorm gaat toenemen."

Versturen brieven en tests duurt weken

De brieven met de code voor sneltests die de komende weken worden verstuurd, worden volgens de woordvoerder van het ministerie verstuurd per adres, niet per persoon. "Om het privacyvriendelijk te houden, zijn de codes gekoppeld aan een adres, niet aan namen."

Uiterlijk 1 september moeten alle brieven met de codes verstuurd zijn. Na het bestellen van de zelftests duurt het volgens het ministerie "één tot twee weken" voordat ze bezorgd worden.

Zowel bij het versturen van de brieven als het leveren van de tests is volgens Niesters echter meer haast geboden. "Ik begrijp niet waarom dat zo lang moet duren. Zelfs de verkiezingen waren beter geregeld", aldus de hoogleraar.

Volgens het ministerie van Volksgezondheid kon de uitrol niet sneller. "Er is keihard gewerkt vanaf het moment dat het kabinet besloot de thuistesten beschikbaar te stellen. Dit is het vroegst mogelijke moment dat het kon", aldus de woordvoerder.

We zijn benieuwd naar je mening over dit artikel. Klik hier om je feedback achter te laten in een korte vragenlijst van een minuut.