In meerdere ziekenhuizen is het aantal verpleegkundigen op de intensive care (ic) dat met psychische klachten kampt tijdens de coronacrisis toegenomen. Dat blijkt uit een rondgang van NU.nl langs meerdere ziekenhuizen.

Hoeveel procent van het personeel last heeft van psychische klachten of daardoor zelfs ziek thuiszit, kunnen de meeste ziekenhuizen niet zeggen. Wel is het duidelijk dat het er meer zijn dan voor de coronacrisis. "Bij een deel van het personeel dat met psychische klachten thuiszit, is het de vraag of ze nog zullen terugkeren als ic-verpleegkundige", zegt Alwin Eijsenga, verpleegkundig hoofd van de ic in Amsterdam UMC.

Het Erasmus MC in Rotterdam heeft tijdens en na de coronapiek extra psychologen ingezet op de corona-afdelingen. Een woordvoerder van het ziekenhuis zegt dat de vraag om psychologische ondersteuning "flink is toegenomen" in coronatijd.

Dat het werk voor ic-personeel mentaal zwaar kan zijn, is niet nieuw. "Verpleegkundigen hebben altijd te maken met leven en dood", zegt een Erasmus MC-woordvoerder.

"Maar normaal gesproken zijn ze verantwoordelijk voor één of twee patiënten en nu waren dat er drie. Als je één patiënt hebt die instabiel is, kun je er zelf bij zijn. Maar als dat er meer zijn, kun je het gevoel hebben dat je de controle verliest. Dat was erg stressvol."

Ook buddy's, die van andere ziekenhuisafdelingen kwamen en bijsprongen op de ic, vonden het werken op de intensive care vaak zwaar. "Ze hadden soms het gevoel dat ze hun eigen afdeling in de steek lieten", vervolgt de woordvoerder van het Rotterdamse ziekenhuis. "Omdat ze op de ic ook niet voor alles bevoegd waren, hadden ze het gevoel dat ze soms te weinig konden bijdragen."

Het is niet duidelijk of al het ic-personeel dat nu met psychische klachten thuiszit wel terugkeert op de afdeling.

Het is niet duidelijk of al het ic-personeel dat nu met psychische klachten thuiszit wel terugkeert op de afdeling.
Het is niet duidelijk of al het ic-personeel dat nu met psychische klachten thuiszit wel terugkeert op de afdeling.
Foto: ANP

Hulp op locatie waar militairen terugkeren van missie

Ic-personeel wordt op verschillende manieren geholpen om de heftige gebeurtenissen te kunnen verwerken. Zo worden psychologen of maatschappelijk werkers ingezet en zijn er ziekenhuizen waar ontspanningsworkshops worden gegeven.

Amsterdam UMC heeft een soort hulplijn waar ic-personeel kan praten met collega's die bekend zijn met de mentale belasting die bij het werken op de intensive care komt kijken.

"Voor alle medewerkers die directe zorg voor coronapatiënten hebben geleverd, hebben we een speciaal nazorgprogramma opgezet. Daarbij gaan de medewerkers naar een externe locatie om onder begeleiding ervaringen te delen en te bespreken", legt een woordvoerder van het UMC Utrecht uit. "We doen dit op een locatie waar ook militairen een programma volgen als ze terugkomen van een missie."

Het Erasmus MC in Rotterdam heeft een eigen centrum dat zich richt op de aanpak van mogelijk langdurig verzuim door fysieke of psychische klachten die door het ziekenhuiswerk zijn veroorzaakt. "Dat centrum bestaat uit psychologen, re-integratiedeskundigen en bewegingsdeskundigen", vertelt de woordvoerder.

Juist nu de druk afgenomen is, krijgt het personeel klachten

Hoewel de druk op de ic's nu lager is dan eerder in de coronacrisis, betekent dat niet dat de aandacht voor psychische klachten bij ic-personeel verslapt. "We moeten ons realiseren dat symptomen van psychische overbelasting zich eventueel later zouden kunnen openbaren", zegt een woordvoerder van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC).

"Het is denkbaar dat er op langere termijn ook hulp moet zijn, juist als het qua COVID-19-zorg rustiger is. Bepaalde problemen openbaren zich vaak dan pas", aldus Eijsenga van Amsterdam UMC. "Veel zorgverleners zijn met de blik op oneindig doorgedenderd in de COVID-19-trein en we merken nu de coronazorg is afgenomen dat zorgverleners uitvallen. Het is het moment waarop ze kunnen stilstaan bij wat er allemaal is gebeurd en wat ze het afgelopen jaar hebben meegemaakt."

Hoe langdurige covid de druk op de zorg nog lang hoog kan houden
200
Hoe langdurige covid de druk op de zorg nog lang hoog kan houden