De PO-Raad, de sectororganisatie voor het primair onderwijs, stelt dat het lerarentekort ertoe leidt dat scholen in het basisonderwijs de 8,5 miljard euro van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) niet effectief in kunnen zetten. De eenmalige bijdrage is bedoeld om de door corona opgelopen leervertraging in te lopen, maar moet binnen twee jaar zijn uitgegeven. Volgens de PO-Raad hebben de scholen meer tijd nodig om het geld op een goede manier te besteden.

Na een peiling onder schoolbesturen concludeert de PO-Raad dat het personeelstekort bovendien oploopt. Bijna 80 procent van de schoolbesturen wil de komende twee jaar extra personeel inzetten, blijkt uit de peiling van de sectororganisatie voor het primair onderwijs (PO), die is ingevuld door 160 schoolbesturen.

42 procent van die besturen weet echter niet waar ze dat personeel vandaan moeten halen. De PO-Raad ontvangt al signalen dat scholen vaker overgaan op noodgrepen als een vierdaagse schoolweek en online onderwijs.

"Er zijn op heel veel plekken onvervulde vacatures", zegt Freddy Weima, voorzitter van de PO-Raad. "De nood is hoog in de Randstad, maar ook in heel veel andere regio's loopt het personeelstekort op. Scholen moeten noodgedwongen improviseren."

In de ledenpeiling van de PO-Raad geven de schoolbesturen aan welke NPO-plannen er zijn en welke kansen en risico's ze zien. Scholen noemen het mooi dat er nu geld voor het onderwijs beschikbaar komt om te investeren in verdere professionalisering van leraren en om al bestaande ambities een extra impuls te geven. Maar de besturen zien ook risico's: het NPO-geld is incidenteel en moet binnen twee jaar doelmatig worden uitgegeven.

'Genoeg geld, maar besteding een probleem'

Hoewel er op dit moment genoeg geld is om de vertragingen in te lopen, ligt de besteding ervan lastig, zeggen de schoolbestuurders. Het gevaar is aanwezig dat de reserves op korte termijn stijgen, waardoor het beeld ontstaat dat het onderwijs geen extra middelen nodig heeft, terwijl structurele investeringen hard nodig zijn.

Om het NPO-geld effectief en doelmatig te kunnen inzetten, hebben scholen meer tijd nodig, stelt de PO-Raad. Maar er is vooral structureel geld nodig om de onderwijskwaliteit te verbeteren. Alleen op die manier kan ook het lerarentekort worden aangepakt. "Een structureel probleem vergt een structurele oplossing."

Ook de Sectorraad Gespecialiseerd Onderwijs heeft zorgen

Ook de Sectorraad Gespecialiseerd Onderwijs (GO) maakt zich grote zorgen over het lerarentekort. Wim Ludeke, bestuurslid van de Sectorraad GO, zegt in NRC dat leraren door het NPO-geld meer keus uit scholen hebben op de krappe arbeidsmarkt, waardoor ze niet snel kiezen voor bijvoorbeeld scholen in achterstandswijken. Hierdoor wordt de kansenongelijkheid versterkt.

"Er wordt met dit geld in de hand zó getrokken aan leerkrachten dat ze voor de bijl gaan", zegt Ludeke. "De verleiding om over te stappen naar het reguliere onderwijs of om je als zzp'er te laten detacheren is groot."

Een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) laat aan NRC weten dat scholen met veel risico op achterstanden een groter deel van de 8,5 miljard euro krijgen.