Het aantal besmettingen zit sinds een kleine week weer in een snel stijgende lijn. Maandag werden 1.545 positieve tests gemeld, drie keer zoveel als vorige week maandag. Leidt dat binnenkort tot grote drukte in de zorg?

Het korte antwoord: nee, waarschijnlijk niet. Uit rekenmodellen van het RIVM bleek begin juli al dat er deze zomer relatief weinig zorgen zouden zijn.

Pas later in het najaar kan een nieuwe coronagolf ontstaan, schatten de deskundigen. Dan zijn de meeste Nederlanders op vakantie geweest en bestaat de kans dat zij het virus in eigen land verder verspreiden. Hoe verder het najaar vordert, des te meer het gunstige seizoenseffect op het virus afneemt.

Hierdoor loopt waarschijnlijk het aantal besmettingen snel op

  • Er zijn recentelijk veel maatregelen versoepeld. Zo is nu Testen voor Toegang actief. Mensen die op stap willen moeten een vaccinatiebewijs of negatieve testuitslag laten zien om naar binnen te mogen. Daardoor wordt er fors meer getest.
  • Het programma bleek niet feilloos, met enkele lokale uitbraken tot gevolg. In Enschede raakten zo’n tweehonderd bezoekers van één discotheek besmet.  

Onduidelijk of coronagolf sneller kan ontstaan

Maar ondanks dat een coronagolf nog niet wordt verwacht moeten we wel op ons hoede blijven, waarschuwen arts-microbioloog Marjolein Knoester van het UMCG en infectieziektenepidemioloog Alma Tostmann van het Radboudumc in gesprek met NU.nl.

Zo weten beide deskundigen niet of de verwachte coronagolf in het najaar sneller kan ontstaan als de virusverspreiding doorzet. "Het is heel duidelijk dat nu de ongevaccineerde leeftijdscategorieën getroffen zullen worden", vertelt Knoester. "Zij kunnen nog flink ziek worden na een besmetting en voor nieuwe ziekenhuisopnames zorgen."

Daar waarschuwden deze week ook ic-baas Diederik Gommers en viroloog Marion Koopmans voor: zo'n drie miljoen Nederlanders wachten nog op hun prik en vele miljoenen zijn nog niet volledig ingeënt. "De pandemie is echt nog niet voorbij", aldus Koopmans.

Tostmann noemt om die reden de stijgende coronacijfers "erg". Volgens de epidemioloog bevindt Nederland zich nog in een overgangsfase waarin de laatste grote stappen nog gezet moeten worden. "Als iedereen beschermd was, is het een ander verhaal."

Zo werken het Pfizer- en Modernavaccin in je lichaam
53
Zo werken het Pfizer- en Modernavaccin in je lichaam

Ook jongeren kunnen veel last hebben van COVID-19

Hoewel nu dus nog niet iedereen is gevaccineerd, verwacht Tostmann geen grote toename van het aantal ziekenhuisopnames. Dat komt mede doordat momenteel vooral jongeren besmet raken: in de afgelopen week werd 55 procent van alle positieve testen afgenomen bij 15-24-jarigen en die groep raakt over het algemeen minder snel ziek.

Toch vindt Tostmann dat jongeren zich niet rijk moeten rekenen, omdat ook patiënten met milde klachten het risico lopen op bijvoorbeeld long-COVID-klachten. Dat zijn gezondheidsproblemen die maandenlang tot ruim een jaar na infectie nog kunnen opspelen. "De long-COVID-19-poliklinieken zitten al vol. Je moet niet onderschatten hoeveel impact dit heeft, ook op jonge, gezonde mensen", aldus Tostmann.

En uiteraard kunnen jongeren ook in het ziekenhuis belanden. "Een beetje meer opnames kan al grote gevolgen hebben", vervolgt Tostmann. "Waar mensen zich op verkijken, is dat ziekenhuizen écht niet zitten te wachten op nieuwe patiënten. De COVID-19-afdelingen zijn gesloten. Ook als er nieuwe patiënten komen, moeten andere patiënten weer wachten."

Nieuwe mutaties kunnen roet in het eten gooien, maar kans is klein

Als de virusverspreiding doorzet, kan een nieuw risico ontstaan voor de zorg, vertelt Knoester: virusmutaties. "Vaccins beschermen ons tegen de deltavariant, maar het virus kan muteren en resistent worden", legt zij uit. De kans dat dat gebeurt, is zeer, zéér klein, voegt Knoester toe. "Maar als iemand maar één prik heeft gehad en het virus iets van de afweer tegenkomt, kan het een trucje bedenken."

Zowel Knoester als Tostmann verwachten dat de virusverspreiding later in het najaar zodanig snel gaat verlopen dat de zorg weer onder druk zou kunnen komen te staan. De precieze impact van de coronagolf kan nog niet worden gemeten, omdat bijvoorbeeld niet duidelijk is hoe lang vaccins mensen beschermen tegen COVID-19.

"De eerste groepen kregen hun eerste dosis in januari en februari; wat gaat er gebeuren bij nieuwe grootschalige virusverspreiding? Hoe houden vaccins dat vol?", vraagt Tostmann zich af. "De vaccins werken goed en de verwachtingen over de duur van bescherming zijn vooralsnog gunstig. We kunnen er maar op één manier achter komen."

Fenne (23) en Marjan (40) over long covid: ‘Iedere week een huilbui'
265
Fenne (23) en Marjan (40) over long covid: ‘Iedere week een huilbui'