De EU-landen en het Europees Parlement hebben donderdag overeenstemming bereikt over de pas die reizen binnen de Europese Unie weer gemakkelijker moet maken. Dat is net op tijd voor het parlement om het digitale 'COVID-19-certificaat', zoals het coronapaspoort officieel gaat heten, goed te keuren voor gebruik in de zomervakantie.

Reizigers kunnen straks met een QR-code aantonen dat ze zijn ingeënt tegen COVID-19, negatief zijn getest of al een besmetting achter de rug hebben en daardoor zijn beschermd. Er wordt 100 miljoen euro vrijgemaakt om een beperkt aantal coronatests gratis te maken, meldt D66-Europarlementariër Sophie in 't Veld, die namens het parlement met de lidstaten onderhandelde.

De prijs van de coronatests waarmee iemand die (nog) niet is ingeënt toch een reiscertificaat zou kunnen krijgen, was een van de belangrijkste meningsverschillen tussen de EU-landen en het EU-parlement. Dat laatste wilde de tests gratis maken, omdat mensen zonder inenting anders in het nadeel zouden zijn. Maar onder meer de Nederlandse regering hield vol dat de lidstaten dat zelf mogen bepalen.

Het parlement heeft ook niet kunnen bedingen dat reizigers met een certificaat verzekerd zijn van vrije toegang. EU-landen kunnen nog altijd van reizigers vragen een test te ondergaan of in quarantaine te gaan. Maar ze hebben afgesproken dat ze dat alleen doen als het echt nodig is en er geen lichtere maatregelen voorhanden zijn. Een lidstaat dat daartoe toch overgaat, moet dat bovendien aan de Europese Commissie melden.

In 't Veld spreekt van een "minimaal akkoord", maar denkt dat het wel is gelukt "om de kluwen aan regels en restricties iets kleiner te maken".

Ook met één prik recht op coronapaspoort

Ook mensen die nog maar één dosis van een coronavaccin hebben gehad, hebben straks waarschijnlijk recht op een Europees coronapaspoort, meldden bronnen dinsdag.

Bij drie van de vier coronavaccins die in de EU zijn goedgekeurd, wordt na een paar weken een tweede dosis toegediend. De gevaccineerde persoon wordt daardoor nog beter beschermd tegen COVID-19. Een groot deel van de EU-burgers zal echter nog niet voor of tijdens de zomer volledig gevaccineerd zijn.

Europees Parlement wil paspoort voor 1 juli goedgekeurd hebben

De tijd drong om tot een compromis te komen, omdat het Europees Parlement het certificaat over ruim twee weken behandeld en goedgekeurd moet hebben. Anders is het niet eind juni klaar, zoals de bedoeling is.

Zodra de regels voor het certificaat op 1 juli van kracht worden, hebben EU-landen nog zes weken om het certificaat te gaan gebruiken, zegt voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. Als een lidstaat die tijd ook opgebruikt, is de zomervakantie al ver op weg.