Nu naar verwachting stap twee van het openingsplan gezet kan worden op woensdag 19 mei, gaat de samenleving de komende maanden heel voorzichtig weer open. Maar wanneer kunnen we ook stoppen met de laatste maatregelen zoals mondkapjes en 1,5 meter? Een echte voorspelling is hier niet over te doen, maar twee hoogleraren spreken in gesprek met NU.nl alvast hun verwachting uit.

Vooropgesteld: het coronavirus blijft een betrekkelijk nieuw virus voor ons en niets is dus zeker. Als volgende week een nieuwe variant wordt ontdekt die veel besmettelijker is en waartegen geen enkel vaccin werkt, zijn we terug bij af.

Maar op dit moment ziet alles er voor de komende maanden rooskleurig uit. Steeds meer mensen zijn (deels) gevaccineerd en ook in de ziekenhuizen lijkt het voorzichtig de goede kant op te gaan, al blijft de druk daar nog hoog. Demissionair premier Mark Rutte zei dinsdag dat we een "mooie zomer" tegemoetgaan, met daarbij de disclaimer: "Garanties zijn niet te geven."

Demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) sprak kort daarna uit dat hij "hoopt en verwacht" dat de anderhalvemeterregel ergens in het najaar losgelaten kan worden.

'Met z'n allen Kerst vieren'

Bert Niesters, hoogleraar medische microbiologie van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), kan zich in die uitspraak wel vinden. "Als iedereen twee keer is gevaccineerd gaat het de goede kant op. Dan zit je in de herfst, maar die duurt tot 20 december, hè", lacht hij.

Niesters gaat ervan uit dat "we met z'n allen Kerstmis kunnen vieren", blikt hij meer dan een half jaar vooruit. "Zonder 1,5 meter en met veel mensen."

Evenementen die binnen plaatsvinden met duizenden bezoekers kunnen dan nog niet, verwacht Frits Rosendaal, hoogleraar klinische epidemiologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), "maar ik denk dat alles wel min of meer weer normaal is", zegt hij.

Wel is Rosendaal benieuwd of mensen onderling ook echt geen 1,5 meter afstand meer houden als die maatregel van de baan is. "Als je eenmaal aanleert dat iets vies is, dan blijf je het vies vinden."

Rutte kondigt versoepelingen aan per 19 mei, maar met 'pauzeknop'
65
Rutte kondigt versoepelingen aan per 19 mei, maar met 'pauzeknop'

'Teststraten gaan dit jaar al verdwijnen'

Terug naar het nu. Het reizen naar het buitenland wordt al versoepeld vanaf 15 mei en dat zal de komende maanden alleen maar meer kunnen, al dan niet met vaccinatie- of testbewijs. Ook in eigen land is het openbaar vervoer vanaf 19 mei niet meer alleen voor noodzakelijke reizen.

Teststraten? Die gaan vanaf het najaar ook verdwijnen, denken de hoogleraren. "Als heel weinig mensen het virus hebben, hoef je het ook niet meer op te sporen", aldus Rosendaal.

Wel verwacht hij dat van commerciële tests nog lang gebruikgemaakt zal worden, zoals voor mensen die niet gevaccineerd willen worden en toch naar het buitenland willen. "Waarschijnlijk blijven die commerciële tests langer dan eigenlijk nodig is. Dat soort dingen blijft uit angst langer bestaan dan nodig. Dat hebben we ook met tuberculose gezien. In mijn jeugd (Rosendaal is 61, red.) werd daar eens in de zoveel jaar ook nog grondig op gecontroleerd, terwijl het eigenlijk nog nauwelijks voorkwam."

Hoe de 'originele' coronavirusvariant bijna verdwenen is in ons land
119
Hoe de 'originele' coronavirusvariant bijna verdwenen is in ons land

'Corona blijft als gewone verkoudheid onder ons'

En dan tot slot het coronavirus zelf. Als over een paar maanden het merendeel van de samenleving volledig gevaccineerd is, bestaat het virus dan nog? "Ik verwacht dat het nog wel een tijdje onder ons blijft", zegt Niesters. "Maar dan is het misschien gewoon een verkoudheid en daarvoor hoef je je dan niet te laten testen. Aan een ernstige verkoudheid ga je niet zomaar dood."

Op dit moment hebben we in Nederland volgens de hoogleraar medische microbiologie met vier coronavirussen te maken die met enige regelmaat verkoudheid veroorzaken. "Dan hebben we er straks vijf. Om de zoveel jaar komen die bij ons en niet iedereen wordt daar ziek van."

Rosendaal houdt met ongeveer hetzelfde scenario rekening. "Maar wat nog wel vele jaren zal blijven, is het jaarlijks vaccineren. De enige vraag is of alleen 65-plussers gevaccineerd worden of ook jongere mensen", zegt hij. "Maar ik denk wel dat we dit jaar een heel eind bij het oude normaal terugkomen."