Als het aan het demissionaire kabinet ligt, krijgt Nederland nog voor de zomer een vaccinatiebewijs (ook wel coronapaspoort of vaccinatiepaspoort genoemd). Wij vroegen onze lezers wat ze willen weten over dit document, waarmee mensen die ingeënt zijn, antistoffen hebben aangemaakt of negatief zijn getest straks meer vrijheid krijgen.

Wie mag eigenlijk vragen naar een vaccinatiepaspoort?

De huidige wetgeving maakt het voor instellingen en bedrijven mogelijk om een vaccinatiebewijs verplicht te stellen voor de toegang tot diensten en voorzieningen. Een belangrijke voorwaarde is echter dat het gerechtvaardigd is, zo schreef de Gezondheidsraad in februari in een advies aan het kabinet.

Wanneer is zo'n verplichting gerechtvaardigd? Dat is (nog) niet in beton gegoten. Experts zeiden eerder in gesprek met NU.nl dat veel is toegestaan om de volksgezondheid te beschermen. Tegelijkertijd verwachten zij dat er rechtszaken zullen worden aangespannen om in specifieke situaties de belangen te wegen.

Volgens de Gezondheidsraad kan het kabinet in wetgeving vastleggen wanneer het vragen naar een bewijs gerechtvaardigd is. Ook zouden brancheorganisaties richtlijnen kunnen opstellen.

Naar alle waarschijnlijkheid wordt binnenkort een wet aangenomen die testbewijzen als toegangsbewijs voor bijvoorbeeld evenementen en culturele instellingen mogelijk maakt.

Hoe zorgt het kabinet ervoor dat niet-gevaccineerde mensen kunnen blijven deelnemen aan de maatschappij?

Het kabinet wil mensen met het coronapaspoort meer vrijheid geven en de samenleving sneller openen. Zo kunnen ingeënte personen zonder negatieve test naar een evenement. Mocht je niet tegen COVID-19 ingeënt zijn, dan mag je met een negatieve testuitslag ook naar een evenement.

In principe kunnen gevaccineerde en niet-gevaccineerde personen dus hetzelfde ondernemen. Maar mensen die zijn ingeënt of na een besmetting voldoende antilichamen hebben aangemaakt, krijgen wel meer vrijheid dan de rest.

De huidige wetgeving maakt het voor instellingen en bedrijven in principe wel mogelijk om een vaccinatie als voorwaarde te stellen. Verschillende sectoren, waaronder de horeca, hebben echter gezegd daar niks in te zien.

Als gevaccineerde mensen straks alles weer mogen, welk risico vormen zij dan voor de groep die niet (volledig) is gevaccineerd?

Zoals het er nu naar uitziet, mogen mensen met een vaccinatiebewijs niet "alles weer". Zo moeten ook gevaccineerde personen zich nog aan de basismaatregelen houden.

Wel benadrukt demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) dat het bewijs pas kan worden ingevoerd als het kabinet zeker weet dat gevaccineerde mensen geen rol spelen bij de verspreiding van het coronavirus. Dat moet een snellere verspreiding van het virus onder de niet-gevaccineerde groep voorkomen.

Waarom kan mijn vaccinatie niet gewoon in mijn gele vaccinatieboekje worden gezet?

Volgens EenVandaag is het in principe mogelijk om je vaccinatie tegen COVID-19 in je gele vaccinatieboekje te laten zetten. Vooralsnog zal deze stempel echter niet voor meer vrijheid zorgen.

Het beoogde vaccinatiebewijs zal onderdeel worden van de CoronaCheck-app. Daarnaast wordt het mogelijk om het vaccinatiebewijs via de website coronacheck.nl of op papier aan te vragen.

Kan ik straks een gratis test ondergaan als ik me niet wil laten vaccineren?

Bij de GGD's is het mogelijk om je gratis te laten testen. Voor de speciale toegangstests voor bijvoorbeeld sportwedstrijden, concerten en museumbezoeken wordt gedacht aan een eigen bijdrage van 7,50 euro. Maar een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat het demissionaire kabinet die bijdrage voor toegangstests schrapt.

Veel partijen vrezen dat zo'n bijdrage leidt tot ongelijkheid in de samenleving. Hierover wordt donderdag gedebatteerd.

Heb je het paspoort ook nodig als je terugkomt van vakantie?

Het paspoort wordt straks, zoals het er nu naar uitziet, alleen gebruikt als vrijstelling van de quarantaineplicht of de verplichte negatieve test voor reizigers uit hoogrisicogebieden. Het is dus niet zo dat je zonder paspoort straks niet naar het buitenland kan.

Wel is het belangrijk om te weten dat er ook EU-breed een vaccinatiebewijs aan zit te komen, waar Nederland met dit bewijs op inhaakt. De Europese Commissie wil dat reizigers binnen de Europese Unie straks via een QR-code op hun telefoon kunnen bewijzen dat ze gevaccineerd zijn, antistoffen hebben of negatief zijn getest.

Landen mogen zelf beslissen wie wel en niet naar binnen mag, maar de kans is groot dat veel Europese lidstaten het vaccinatiebewijs verplicht stellen.

Als je niet wil dat je vaccinatie wordt doorgegeven aan het RIVM, hoe kom je dan in aanmerking voor een vaccinatiepaspoort?

Voor deze mensen (en voor mensen die niet over een smartphone of computer beschikken) zal een alternatieve route worden ontwikkeld, zo schreef De Jonge dinsdag in een brief aan de Tweede Kamer.

"We zijn in gesprek met de uitvoerende partijen van het vaccinatieprogramma om het proces van deze alternatieve route verder uit te denken en zo goed mogelijk in te richten", aldus de bewindsman.

Wat betekent dit alles voor Nederlanders die tijdelijk in het buitenland wonen en gevaccineerd zijn?

Nederlanders die tijdelijk in het buitenland wonen, hebben recht op een vaccinatiebewijs. Ook voor deze groep wordt een alternatieve route ontwikkeld om aan zo'n paspoort te komen.

Update: In een eerdere versie van dit artikel stond dat een antistoffentest geschikt zou zijn om het toegangspaspoort te krijgen. Op 4 juni liet het ministerie van Volksgezondheid echter weten dat zo'n antistoffentest geen optie is. In plaats daarvan kun je, als je een besmetting hebt doorgemaakt, vanaf juli een verklaring aanvragen bij de GGD. Dit bericht is daarom aangepast