Inwoners in Denemarken zullen vooralsnog niet worden ingeënt met het coronavaccin van farmaceut Janssen. Reden: de kleine kans op een zeer zeldzame bijwerking van het vaccin. Maar volgens de medicijnautoriteiten, waaronder het EMA, weegt het voordeel van het vaccin echter nog steeds op tegen de nadelen van de zeldzame bijwerking. Waarom besloot Denemarken dan alsnog te stoppen?

Wat weten we over de link tussen het Janssen-vaccin en zeldzame bloedproblemen?

  • In de Verenigde Staten zijn na meer dan acht miljoen gezette Janssen-prikken vijftien gevallen van een zeldzame vorm van trombose bekend.
  • In alle gevallen ging het om vrouwen jonger dan zestig jaar.
  • Het Europese geneesmiddelenbureau (EMA) stelde vast dat het ging om een zeer zeldzame bijwerking van het vaccin. Er kon nog niet worden vastgesteld of vrouwen ook echt meer risico lopen op deze bijwerking.
  • In alle gemelde gevallen ontwikkelde het ziektebeeld zich binnen drie weken na de vaccinatie.

Het Janssen-vaccin is geschrapt uit het Deense vaccinatieprogramma omdat de situatie in het land niet nijpend genoeg is om het vaccin in te hoeven zetten. "De corona-epidemie in Denemarken is op dit moment onder controle, en de uitrol van het vaccinatieproces verloopt bevredigend", aldus de Deense Gezondheidsraad.

Hoe klein het het risico op de ernstige bijwerking ook is, Denemarken vindt het niet nodig om zijn bewoners dat risico te laten lopen. De voordelen van het Janssen-vaccin wegen niet op tegen de nadelen hiervan, en dus is het vaccin geschrapt uit het Deense vaccinatieprogramma.

Het vaccinatieproces verloopt soepel in het ongeveer 5,8 miljoen inwoners tellende land: zo'n 1,3 miljoen Denen hebben inmiddels ten minste één prik tegen COVID-19 gekregen. Van hen hebben ongeveer 700.000 ook al een tweede dosis gehad. Tegelijkertijd is het aantal ziekenhuisopnames in het land stabiel en worden nog maar enkele gevallen van COVID-19 vastgesteld in verpleeghuizen.

In Nederland, waar de coronacijfers veel hoger liggen, wegen de voordelen van het vaccin vooralsnog wél op tegen de nadelen va het gebruik hiervan. "Wij kijken ook om ons heen wat er gebeurt, volgen de berichtgeving en kijken goed of er nieuwe meldingen binnenkomen", licht een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid toe.

"De besluitvorming of wij een vaccin wel of niet inzetten, is gebaseerd op oordelen van het EMA en het College ter Beoordeling Geneesmiddelen (CBG). We prikken door met Janssen omdat het een goed en veilig vaccin is, en zolang het advies van het EMA niet wijzigt, blijven wij het vaccin inzetten."

Denemarken sluit gebruik Janssen-vaccin niet uit

De Deense Gezondheidsraad benadrukt het wel eens te zijn met het advies van het EMA, en dat ze "in een andere situatie dan de huidige niet aarzelen het gebruik van het vaccin wel aan te bevelen".

Naast dat het vaccin weer kan worden ingezet als de coronasituatie daartoe aanleiding geeft, wacht de Gezondheidsraad ook op meer data over het Janssen-vaccin. Als uit verder onderzoek bijvoorbeeld meer duidelijk wordt dat het vaccin veilig ingezet kan worden bij specifieke groepen, dan kan het besluit worden heroverwogen.

Ook het weer gebruiken van het vaccin van AstraZeneca, waar de Denen half april mee stopten vanwege een gelijksoortige zeldzame bijwerking, wordt niet uitgesloten. In dat besluit speelde eveneens de epidemiologische situatie in het land een rol.

Zo werkt het vaccin van Janssen in je lichaam
114
Zo werkt het vaccin van Janssen in je lichaam

Denen krijgen prik door besluit maximaal vier weken later

Door vooralsnog te stoppen met het Janssen-vaccin, loopt het Deense vaccinatieproces vertraging op. Vooral de leeftijdsgroepen tussen de 25 en 39 jaar krijgen hierdoor hun prik waarschijnlijk later: de Gezondheidsraad berekende dat het maximaal vier weken langer kan duren voor ze hun eerste dosis krijgen.

Maar, zo benadrukt de gezondheidsautoriteit, dit zijn ook de groepen die minder kans hebben om ernstig ziek te worden van COVID-19, en dus zorgt de vertraging niet meteen voor een groter risico voor deze personen.

In plaats van het Janssen-vaccin, gaat het land nu vooral prikken met vaccins van Pfizer en Moderna. Het is wel mogelijk voor mensen die dat graag willen, en goed zijn voorgelicht over de risico's, het Janssen-vaccin alsnog te nemen.