Tijdens Koningsdag moest de Mobiele Eenheid (ME) onder meer ingrijpen in Amsterdam en Breda om mensenmassa's uit elkaar te halen omdat zij zich niet aan de coronamaatregelen hielden. Ook elders in het land ontruimde de politie te volle parken. Demissionair minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) vindt het onbegrijpelijk: "Dit moeten we echt niet willen."

Mensen die ondanks dringende oproepen van burgemeesters toch de drukte opzochten, waren "helemaal verkeerd bezig", vindt Grapperhaus. "Laten we nou alsjeblieft, nu er weer geleidelijk aan wat dingen mogelijk zijn, ons nog steeds de hoofdregels aan blijven trekken. Blijf weg uit de drukte, houd die 1,5 meter en zorg voor je hygiëne."

Eerder noemde Grapperhaus mensen die de coronaregels moedwillig overtraden, "asociaal". Ditmaal gebruikt hij dat soort kwalificaties niet. "Grote woorden gebruiken, dat helpt misschien ook niet", denkt hij.

De minister begrijpt dat veel mensen "aan het plafond van hun geduld" zitten. Daarom besloot het kabinet vorige week ook een risico te nemen, door al versoepelingen aan te kondigen waar de ontwikkelingen in de ziekenhuizen eigenlijk nog geen aanleiding toe gaven.

Die verlichting van de maatregelen loopt wat Grapperhaus betreft nog geen gevaar. Maar als mensen zich op terrassen en in winkels net zo gaan gedragen als op Koningsdag in sommige parken, "dan heb ik weinig spreektijd meer over om te bepleiten dat we aan de versoepelingen moeten vasthouden".

Problemen bij drukte in grote steden

"Op heel veel plekken is het leuk en relatief rustig verlopen, maar in tal van grote steden zijn er grote problemen geweest. Daar hebben toch veel collega's in de frontlinie gestaan", zei Van de Kamp. "Die hebben het zwaar te verduren gehad. Er waren veel collega's bij die niet bij de Mobiele Eenheid zitten."

Ook burgemeesters reageren op drukte

Burgemeester van Amsterdam Femke Halsema heeft Koningsdag met gemengde gevoelens beleefd. "We kijken terug op een dag waarop ondanks de coronaregels heel veel mensen gekozen hebben om massaal bij elkaar te komen. Het was op veel plekken te druk in de stad. De politie en ME hebben op verschillende plekken moeten ingrijpen, er was agressie en parken moesten dicht. Dat vind ik jammer en zorgelijk. Geweld tegen de politie en handhaving is onacceptabel. Maar ik heb ook voldoende plekken gezien waar de sfeer gemoedelijk was en mensen voldoende afstand hielden."

Ook in Rotterdam was het op Koningsdag op sommige plekken te druk en werden mensen opgeroepen er weg te blijven. Dat gebeurde onder meer in het Kralingse Bos, de Witte de Withstraat, het Noordplein en bij hotel New York op de Kop van Zuid. "We hebben mensen erop aangesproken als het te druk werd. Die gaven daar gehoor aan", aldus een woordvoerder van burgemeester Ahmed Aboutaleb. Volgens haar blijft dat het devies in de stad op te drukke plekken: "Mensen eerst aanspreken, dan waarschuwen als dat nodig is en bij excessen optreden."

Vanaf woensdag 12.00 uur mogen in Nederland de terrassen weer open. Er zijn zorgen over een herhaling van de drukte tijdens Koningsdag. Onder meer Halsema riep mensen in Amsterdam op hun "gezonde verstand" te gebruiken.