Volgens de Gezondheidsraad is het beter om mensen onder de zestig niet in te enten met het AstraZeneca-vaccin. De risico's zouden bij deze groep te groot zijn. Voor zestigplussers wordt dit coronavaccin nog wel aangeraden. Hoe zit dit?

Hoe zeldzaam is de bijwerking van het AstraZeneca-vaccin?

Het vaccin van AstraZeneca veroorzaakt waarschijnlijk in hele zeldzame gevallen ernstige trombose in combinatie met een tekort aan bloedplaatjes. Als deze bijwerking optreedt, gebeurt dat meestal binnen twee weken na de vaccinatie.

Hoe zeldzaam de bijwerking precies is, weten we nog niet. Het Europese geneesmiddelenbureau (EMA) schat de kans op ongeveer 1 op de 100.000 of kleiner. De bijwerking is wel zo ernstig dat volgens de Gezondheidsraad het risico op overlijden aan deze bijwerking na een vaccinatie 0,25 op de 100.000 is. Dit betekent dat van de 400.000 gevaccineerden er waarschijnlijk 1 persoon komt te overlijden aan deze bijwerking van het AstraZeneca-vaccin.

Klik in app op het plaatje hieronder om een grotere versie te zien.

Wie loopt risico op de bijwerking?

Of vrouwen of mensen die eerder trombose hebben gehad meer risico op de ernstige bijwerking van het AstraZeneca-vaccin lopen, is volgens het EMA nog niet duidelijk. De toezichthouder heeft ook nog niet kunnen berekenen wat het risico op de bijwerking per leeftijdsgroep is. Dit komt doordat het totale aantal meldingen nog steeds relatief klein is.

Het EMA en de Gezondheidsraad benadrukken wel dat de meeste meldingen betrekking hebben op vrouwen onder de zestig.

Wat weten we over risico van COVID-19?

De Gezondheidsraad weet dankzij RIVM-cijfers wel hoe groot de kans per leeftijdsgroep is om aan COVID-19 te overlijden.

Dat risico wordt deels bepaald door het aantal besmettingen. Als niemand met het coronavirus besmet raakt, overlijdt er natuurlijk ook niemand aan COVID-19. De Gezondheidsraad gebruikt in zijn advies de cijfers van februari en maart 2021.

Is COVID-19 altijd gevaarlijker dan het AstraZeneca-vaccin?

De Gezondheidsraad concludeerde dat bij zestigminners de risico's van het AstraZeneca-vaccin niet opwegen tegen de voordelen. Volgens de cijfers van de Gezondheidsraad had iemand tussen de 30 en 39 jaar in februari en maart een kans van 0,2 op 100.000 (of 1 op 500.000) om te overlijden aan COVID-19. Die kans was bij 20- tot en met 29-jarigen in deze periode nog kleiner: afgerond nul. Voor volwassenen onder de veertig was het AstraZeneca-vaccin begin dit jaar dus waarschijnlijk gevaarlijker dan COVID-19.

Bij alle oudere leeftijdsgroepen geldt dat de kans om aan COVID-19 te overlijden in februari en maart groter was dan de kans om te overlijden aan de bijwerking van het AstraZeneca-vaccin.

Volgens de Gezondheidsraad is alleen voor mensen tussen de 40 en de 59 de kans om aan de bijwerking van het AstraZeneca-vaccin te overlijden van dezelfde orde van grootte als de kans om aan COVID-19 te overlijden. Omdat er bovendien naast het AstraZeneca-vaccin ook andere coronavaccins zijn goedgekeurd, adviseerde de Gezondheidsraad alle zestigminners een ander vaccin aan te bieden.

Hoe zit dit bij zestigplussers?

De belangrijkste reden dat het AstraZeneca-vaccin wel voor zestigplussers gebruikt kan worden, is volgens de Gezondheidsraad dat er nauwelijks meldingen zijn over ernstige trombose in combinatie met een tekort aan bloedplaatjes bij zestigplussers.

Als ook voor mensen tussen 60 en 69 jaar de kans dat ze aan deze bijwerking overlijden 0,25 op 100.000 is, dan was in februari en maart de kans om aan COVID-19 te overlijden zo'n 35 keer groter. Bij mensen tussen de 70 en 79 was dat risico toen zelfs 144 keer zo groot.

En bij mensen die tot een risicogroep behoren?

De Gezondheidsraad adviseert mensen onder de zestig die een relatief hoog risico op ernstige COVID-19 lopen niet te vaccineren met het AstraZeneca-vaccin zolang er andere vaccins beschikbaar zijn. Er zijn overigens geen aanwijzingen dat mensen uit deze groep meer kans hebben op de bijwerking van het AstraZeneca-vaccin.

Tot de laatste prikstop werden zestigminners met het syndroom van Down, morbide obesitas en een deel van de mensen met neurologische aandoeningen met aangetaste ademhaling bij de huisarts gevaccineerd. Deze mensen kunnen volgens demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) deze week al bij de GGD een afspraak maken voor een Moderna- of Pfizer-vaccin. De prik wordt dan in de komende weken daadwerkelijk gezet.

Mensen met een ander medisch risico, zoals diabetes of astma, worden volgens de huidige planning halverwege mei gevaccineerd.

Deuk in imago vaccin AstraZeneca, hoe willen landen dat oplossen?
139
Deuk in imago vaccin AstraZeneca, hoe willen landen dat oplossen?