Een nieuw plan voor het heropenen van de samenleving moet duidelijk maken wanneer de avondklok verdwijnt, de terrassen open kunnen en evenementen mogelijk zijn. Maar er is nog zoveel onzeker, dat de datums voor versoepelingen van de coronamaatregelen met potlood moeten worden opgeschreven.

Het kabinet durft een aantal voorspellingen aan: er is redelijk zicht op de epidemie, begin juli is iedere volwassene die dat wil gevaccineerd en met de zomermaanden in aantocht zijn er minder besmettingen.

Daartegenover staan veel onzekerheden. De levering van het aantal vaccins bijvoorbeeld. Maar ook vaccinatiestops als gevolg van zeer zeldzame maar ernstige bijwerkingen of de opkomst van een nieuwe virusmutant die zich überhaupt niets aantrekt van een vaccin.

Toch durft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het aan om in vijf stappen te illustreren hoe en wanneer Nederland uit de lockdown komt. Demissionair minister Hugo de Jonge en premier Mark Rutte benadrukten tijdens de persconferentie wel meermaals dat de datums moeten worden gezien als indicaties en met voorbehouden zijn omgeven.

Analyse: 'Openingsplan kabinet recept voor teleurstellingen'
325
Analyse: 'Openingsplan kabinet recept voor teleurstellingen'

In vijf stappen terug naar normaal

De eerste stap (zeer ernstig) staat gepland op 28 april. Dan verdwijnt de avondklok, mogen de terrassen open en mag je twee in plaats van één bezoeker thuis ontvangen.

Stap twee gaat in op 11 mei, dan is onder andere met toegangstesten publiek weer welkom bij sportwedstrijden. Op 26 mei staat stap drie gepland en is onder voorwaarden uiteten in restaurants weer mogelijk . Op 16 juni gaan we met stap vier terug naar het niveau 'zorgelijk' en worden evenementen onder voorwaarden toegestaan.

Per 7 juli, als bijna alle volwassenen ten minste één prik hebben gehad, worden veel versoepelingen verruimd en voor augustus wordt zelfs gedacht aan het loslaten van de basismaatregelen.

'Plan is niet zeker, dat is het dilemma'

Het is op het eerste gezicht een overzichtelijk schema, maar hoe zeker is het? "Het is niet zeker. Dat is het dilemma", zegt Peter Munters, ambtenaar op het ministerie van VWS in een toelichting op het openingsplan. Dit plan, zegt hij, is gemaakt "met de beste kennis die we hebben".

Er wordt gekeken naar twee ontwikkelingen: het aantal bezette ziekenhuisbedden, inclusief die op de intensive care (ic), en het aantal gevaccineerde mensen. Daar is al de eerste onzekerheid, want het is niet precies duidelijk welk effect de versoepelingen op het aantal besmettingen hebben. Toch zijn de stappen mede daarop gebaseerd.

Dat geldt ook voor de ontwikkeling van het aantal vaccinaties. Het tempo kan vertragen, zoals dat de afgelopen weken is gebeurd vanwege extra onderzoek. "Het kan leiden tot bijstellen", legt Munters uit.

OMT wordt om advies gevraagd

Daarnaast worden de versoepelingen voorgelegd aan het OMT, zoals dat nu ook gebeurt. De experts hebben in ieder al laten weten niet te beginnen met de eerste stap voordat de piek van de derde golf achter ons ligt. Dat is nu nog niet het geval, naar verwachting op 28 april wel.

Het roept de vraag op waarom het kabinet niet stuurt op data, zoals de ziekenhuisopnamen en de vaccinaties, in plaats van datums. Recent moest het kabinet meerdere keren terugkomen op mogelijke versoepelingen omdat de coronacijfers toch nog te hoog waren.

Volgens Munters "komt het wel goed" als het aantal bezette ziekenhuisbedden "in een glijvlucht naar beneden zit". Samen met het "hoofdargument" dat vaccinatie uiteindelijk moet zorgen voor immuniteit voor het coronavirus, zijn het "verantwoorde stappen".

De uiteindelijke afweging is aan het kabinet.