Het Europese geneesmiddelenbureau (EMA) beoordeelt woensdagmiddag opnieuw de mogelijke bijwerkingen van het AstraZeneca-vaccin. Op basis van deze beoordeling wordt besloten of in Nederland zestigminners weer met dit vaccin worden geprikt. Maar, waarom ligt de vaccinatie bij deze groep eigenlijk stil? Dit is er tot nu toe gebeurd.

Er zijn zorgen over bijwerkingen van het AstraZeneca-vaccin, vanwege meerdere meldingen van ernstige trombose in combinatie met een tekort aan bloedplaatjes bij mensen die net gevaccineerd waren.

Eerder legde Saskia Middeldorp, internist aan het Radboud UMC, aan NU.nl uit dat het aannemelijk is dat dit ziektebeeld veroorzaakt wordt door het AstraZeneca-vaccin. Middeldorp benadrukte dat dit ziektebeeld extreem zeldzaam lijkt te zijn en dat de bijwerking waarschijnlijk in veel gevallen goed te behandelen is.

In Nederland zijn bij vijf mensen deze bijwerkingen geconstateerd. Op een totaal van 400.000 mensen die in Nederland zijn gevaccineerd met AstraZeneca.

De vijf personen die de mogelijke ernstige bijwerking van het AstraZeneca-vaccin hadden, waren vrouwen tussen de 25 en 65 jaar. Het is nog niet bekend of het ziektebeeld dat ze hadden, ook veroorzaakt was door het vaccin. Dat wordt nog onderzocht.

Wereldwijd had het EMA op 22 maart in totaal 62 meldingen van verdachte trombosegevallen ontvangen.

Het prikken van mensen jonger dan zestig met AstraZeneca is voorlopig gestopt. Hugo de Jonge, demissionair minister van Volksgezondheid, zei dinsdag dat hij dit besluit uit voorzorg heeft genomen. De Jonge wacht op het oordeel van het EMA dat vandaag komt. "Ik denk ook dat dat het meest verantwoord is, zodat we de ruimte bieden voor EMA om met nieuwe cijfers te komen."

Meerdere experts reageerden kritisch op dit besluit. Zo vertelde Debbie van Baarle, immunoloog bij het UMCG in Groningen, aan NRC dat er "medisch-wetenschappelijk weinig reden is" tijdelijk te stoppen met het gebruik van AstraZeneca.

Ton de Boer, voorzitter van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, zei in de Volkskrant dat hij de beslissing van De Jonge wel begrijpelijk vond en dat hij hoopt dat er snel meer duidelijkheid komt. "Als een patiënt aan een arts vraagt: dokter, ik hoor dat er doden vallen, en in Duitsland zijn het er nu behoorlijk wat, wat is er aan de hand?, dan moet de arts een helder verhaal kunnen vertellen. Die helderheid is er hopelijk woensdag."

Het EMA achtte de bijwerkingen eerder niet bewezen, maar sloot die ook niet uit. Daarom loopt het onderzoek hiernaar nog steeds, schreef het EMA vorige week.

Eerde concludeerde het EMA al dat er geen verband is tussen het AstraZeneca-vaccin en trombose in het algemeen.

Het EMA geeft woensdag een update over het lopende onderzoek naar de bijwerking van het AstraZeneca-vaccin. Op dit moment vergadert het PRAC, het geneesmiddelenbewakingscomité van het EMA hierover. Het PRAC zal bijvoorbeeld opnieuw kijken of trombose in combinatie met een tekort aan bloedplaatjes bij gevaccineerde mensen vaker voorkomt dan normaal. Ook zullen ze proberen te kijken of er een biologische reden is waarom sommige mensen na vaccinatie met het AstraZeneca-vaccin dit ziektebeeld ontwikkelen.

Uiteindelijk zal het PRAC proberen te laten weten of het waarschijnlijk is dat het AstraZenecavaccin trombose in combinatie met een tekort aan bloedplaatjes veroorzaakt. En, als dit zo is, zal ook gekeken worden hoe zeldzaam deze bijwerking is en of de voordelen van vaccinatie nog steeds opwegen tegen de risico's. Het resultaat van deze vergadering wordt woensdagmiddag gedeeld.