Farmaceuten en onderzoekers van vier grote coronavaccins hebben hun gepubliceerde onderzoeksdata over bijwerkingen niet uitgesplitst per sekse. Mede daardoor is onduidelijk of bij mannen en vrouwen verschillende bijwerkingen optreden, blijkt uit onderzoek van Investico voor Trouw, EenVandaag en De Groene Amsterdammer.

Investico bestudeerde de in wetenschappelijke tijdschriften gepubliceerde klinische proeven van vijf coronavaccins: Pfizer/BioNTech, Moderna, AstraZeneca, Spoetnik V en Janssen. Alleen Janssen daarvan heeft het optreden van bijwerkingen per sekse uitgesplitst.

Wereldwijd worden door vrouwen meer bijwerkingen van coronavaccins gemeld dan door mannen. Het Nederlandse bijwerkingencentrum Lareb ontving tot nu toe 26.000 meldingen over bijwerkingen, waarvan 86,6 procent van een vrouw. Dat kan mogelijk te maken hebben met het feit dat tot nu toe veel jonge, vrouwelijke gezondheidsmedewerkers zijn gevaccineerd.

Volgens Investico bewees onderzoek naar een griepvaccin begin deze eeuw dat met name jonge vrouwen een veel grotere dosis van het vaccin ontvingen dan nodig was. Voor dezelfde werkingsgraad hadden ze genoeg aan een halve dosering, met bovendien minder bijwerkingen. Gezondheidsorganisatie WHO adviseerde in 2010 verschillen tussen mannen en vrouwen standaard mee te nemen in toekomstig onderzoek.

Niet duidelijk waarom bijwerkingen vooral bij vrouwen zijn gezien

"Als vrouwen al meer melden, dan weten we niet hoe dat komt", zegt Lareb-directeur Agnes Kant tegen het platform. "Ervaren ze meer klachten, hebben ze daadwerkelijk klachten, trekken ze eerder aan de bel?" Ernstige bijwerkingen, zoals trombose in combinatie met een tekort aan bloedplaatjes, zouden tot nu toe vooral bij vrouwen zijn gezien.

Dergelijke zeldzame bijwerkingen, die bijvoorbeeld slechts 1 op de 50.000 keer voorkomen, zijn met onderzoek voorafgaand aan toelating van een vaccin niet aan te tonen. Daardoor is het onwaarschijnlijk dat deze mogelijke bijwerking van het AstraZeneca-vaccin wél was gevonden wanneer in het onderzoek voorafgaand aan toelating wel onderscheid was gemaakt tussen sekses.

Onderzoeker Chahinda Ghossein-Doha van het Maastricht UMC+ zegt tegen Investico dat het gebrek aan seksespecifieke analyses "een gemiste kans" is. "Wetenschappelijk kun je er niet omheen de interactie tussen geslacht en COVID-19 te onderzoeken, ook niet wat betreft behandelmethodes en medicatie."

Correctie: In een eerdere versie van dit bericht stond dat ook het Janssen-vaccin de bijwerkingen niet uitsplitste per sekse. Dit is onjuist. Janssen heeft dat wel gedaan. Dit bericht is daarom aangepast.

Deuk in imago vaccin AstraZeneca, hoe willen landen dat oplossen?
139
Deuk in imago vaccin AstraZeneca, hoe willen landen dat oplossen?