Nederlandse artsen hebben zondagavond een advies gekregen over wat ze kunnen doen wanneer iemand na vaccinatie met het AstraZeneca-vaccin een zeer zeldzame vorm van trombose ontwikkelt. Dit advies is opgesteld door de Nederlandse Internisten Vereniging (NIV).

Het is niet uit te sluiten dat in zeer zeldzame gevallen het AstraZeneca-vaccin een bijzondere vorm van trombose veroorzaakt, aldus het Europese geneesmiddelenbureau (EMA) afgelopen donderdag. Bij deze mogelijke bijwerking hebben mensen trombose én een tekort aan bloedplaatjes.

Dit ziektebeeld was in Europa donderdag in totaal 25 keer gemeld na vaccinatie met het AstraZeneca-vaccin. Op dat moment waren er in Europa zo'n twintig miljoen mensen met dit vaccin ingeënt.

De NIV heeft zondagavond een bericht rondgestuurd waarin staat wat artsen het beste kunnen doen als iemand na vaccinatie deze mogelijke bijwerking heeft.

Saskia Middeldorp, internist aan het Radboud UMC, legt uit dat artsen extra alert moeten zijn als iemand binnen twee weken na vaccinatie met het AstraZeneca-vaccin trombose en een tekort aan bloedplaatjes ontwikkelt. Deze patiënten moeten niet het middel heparine krijgen dat meestal aan patiënten met ernstige trombose wordt voorgeschreven. Dit kan volgens Middeldorp averechts werken.

In plaats daarvan moeten patiënten met trombose en een tekort aan bloedplaatjes goed worden onderzocht en een ander antistollingsmedicijn krijgen, dat de gevaarlijke bloedproppen bestrijdt. Middeldorp legt uit dat de mogelijke bijwerking van het AstraZeneca-vaccin op deze manier waarschijnlijk goed te behandelen is.

Aannemelijk dat vaccin oorzaak is

Het is volgens Middeldorp aannemelijk dat het AstraZeneca-vaccin in uitzonderlijke gevallen voor trombose én een tekort aan bloedplaatjes zorgt. Middeldorp benadrukt dat de voordelen van vaccinatie nog steeds enorm veel groter zijn dan de risico's. "Dit ziektebeeld is extreem zeldzaam en met vaccinatie voorkomen we heel veel overlijdens en ziekte door COVID-19, waarbij we onder andere veel trombose zien."

De aanleiding voor het advies van de NIV waren bevindingen van wetenschappers van de universiteit van Greifswald in Duitsland. Volgens deze wetenschappers worden de trombose en het tekort aan bloedplaatjes waarschijnlijk veroorzaakt door een zeer zeldzame reactie van het immuunsysteem op vaccinatie met het AstraZeneca-vaccin. Onderzoekers in Italië en Noorwegen kwamen tot vergelijkbare conclusies.

Het EMA publiceerde eerder een lijst van klachten waar mensen die net het AstraZeneca-vaccin hebben gehad op kunnen letten. Mensen moeten bijvoorbeeld een arts inschakelen als ze spontaan meerdere blauwe plekken krijgen, als het zicht wazig wordt of als er sprake is van kou in arm of been. De hele lijst is hier te vinden.