Rijke landen hebben samen ruim een miljard coronavaccins meer besteld dan nodig is om al hun inwoners in te enten, blijkt vrijdag uit onderzoek van de armoedebestrijdingsorganisatie ONE. Hierdoor moeten de armere landen langer wachten tot ook die hun bevolking kunnen vaccineren en zal de pandemie langer voortduren, waarschuwt de organisatie.

ONE analyseerde de contracten die rijke landen hebben gesloten met de vijf grote farmaceuten (Pfizer, Moderna, J&J, AstraZeneca en NovaVax).

Hieruit blijkt dat de Verenigde Staten, de lidstaten van de Europese Unie, Groot-Brittannië, Australië, Canada en Japan bestellingen hebben uitstaan voor ruim 3,3 miljard doses, terwijl het aantal benodigde doses voor alle inwoners van die landen bij elkaar slechts 2,06 miljard is.

"Dit extreme overschot is dé belichaming van vaccinnationalisme", zegt Jenny Ottenhoff van ONE. Volgens haar hebben rijke landen in het begin van de pandemie op meerdere vaccins gewed en plukken ze daar nu de vruchten van, doordat steeds meer vaccins worden goedgekeurd voor gebruik.

ONE wil dat landen hun overschotten beschikbaar stellen via het wereldwijde vaccinverbond COVAX, dat wordt geleid door gezondheidsorganisatie WHO. Hierdoor krijgen ook inwoners van minder rijke landen toegang tot een vaccin. De organisatie erkent wel dat ook de rijkere landen nog op hun vaccinleveringen wachten en dat de overschotten vooralsnog alleen op papier bestaan.

Aantal doses per land

COVAX moet voor eerlijke verdeling van vaccins zorgen

Via COVAX zullen binnenkort de eerste doses worden uitgedeeld. Het doel van het verbond is om voor het einde van dit jaar minstens 20 procent van de populatie van de 92 armste landen in te enten.

De WHO drong er bij landen eerder op aan om niet vanuit diplomatiek oogpunt onderling vaccins uit te wisselen, maar om via COVAX voor een eerlijke verdeling te zorgen. Onder meer China en Rusland zijn begonnen met het doneren van hun zelf ontwikkelde vaccins aan bevriende landen.

De EU en Canada kondigden eerder al aan vaccins aan het COVAX-programma te doneren. De Amerikaanse regering maakte donderdag bekend dat ze 4 miljard dollar (3,31 miljard euro) in COVAX stopt. Daarvan komt 2 miljard direct beschikbaar. De VS hebben nog geen besluit genomen over het doneren van overschotten.