Vanaf zaterdag is de avondklok in Nederland een feit. Wie dan geen geldige reden heeft om tussen 21.00 uur en 4.30 uur naar buiten te gaan, moet thuisblijven. Na de persconferentie hadden veel gebruikers van ons reactieplatform NUjij echter nog vragen. Hieronder de antwoorden op de meestgestelde vragen.

Ja. Het was woensdag nog 'slechts' een plan van het kabinet, maar donderdag heeft ook de Tweede Kamer ermee ingestemd. Je kunt er vanaf zaterdag 21.00 uur dus niet meer omheen.

Op beide vragen is het antwoord 'ja', aldus het kabinet en het OMT. Hoewel het totale aantal nieuwe besmettingen daalt, vinden beide de avondklok echt nodig. Er zijn namelijk twee virusvarianten in Nederland: het 'klassieke' COVID-19-virus en de besmettelijkere Britse variant. Met de oorspronkelijke variant van het virus gaat het relatief goed: het aantal nieuwe besmettingen met deze variant daalt. Maar het aantal mensen dat met de besmettelijkere Britse variant besmet raakt, stijgt juist. De 'R' daarvan ligt op 1,3. Dus honderd personen die met de Britse virusvariant besmet zijn, infecteren samen gemiddeld 130 anderen, die op hun beurt samen 169 anderen besmetten, die weer 220 anderen infecteren, enzovoorts.

Kortom: er raken in een steeds sneller tempo steeds méér mensen besmet met de Britse variant van het coronavirus.

En meer besmettingen hebben ook meer ziekenhuisopnames tot gevolg. Maar de ziekenhuizen liggen nu al behoorlijk vol.

Door nu op de rem te trappen en (onder meer) een avondklok in te voeren, vertragen we die hausse aan besmettingen. Elke besmetting levert immers een keten van volgende besmettingen op. Doorbreek je die keten door mensen 's avonds binnen te houden, dan zijn er vroeg of laat minder ziekenhuisbedden nodig dan zónder avondklok.

Zie ook |Wat weten we over het effect van de avondklok?

De uitzonderingen

Je moet om 21.00 uur thuis zijn.

Ja, mits je die aangelijnd houdt en je bovendien in je eentje gaat.

In tegenstelling tot de meeste andere uitzonderingen hoef je trouwens bij het uitlaten van je hond geen verklaring bij je te dragen.

Nee (ook niet aan een riem). Je mag alleen honden uitlaten.

Ja, dat mag als die zorg noodzakelijk is, aldus een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Officieel niet, want dat is niet noodzakelijk. Je kunt je natuurlijk afvragen of je daadwerkelijk in de problemen zult komen als je de kliko even op de stoep parkeert, maar nee: strikt genomen mag je voor zoiets niet de straat op.

Ja. Mantelzorg is een geldige reden om naar buiten te gaan, net als wanneer iemand dringend (medische) hulp nodig heeft.

Nee. Bij een calamiteit hoeft het niet. (Bij terugkeer uit het buitenland en het uitlaten van de hond trouwens ook niet).

Kom je voor je werk op straat en/of moet je van en naar je werk reizen omdat je niet kunt thuiswerken, dan heb je naast de Eigen verklaring ook een werkgeversverklaring nodig. Politiemedewerkers, brandweerlieden, ambulancepersoneel en internationaal goederenvervoer zijn uitgezonderd van de avondklok en hebben geen werkgeversverklaring en/of eigen verklaring nodig.

Als zzp'er heb je immers je eigen bedrijf, dus ben je je eigen werkgever en moet je de verklaring voor jezelf regelen.

"Dan moet je wel op straat aan het doen zijn waarvoor de verklaring is afgegeven, zoals pakketjes bezorgen", benadrukt een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Ja, de bezorging van eten valt onder (noodzakelijk) werk en is dus toegestaan.

Nee. Dat stopt om 20.45 uur, zodat elke afhaler uiterlijk om 21.00 uur thuis is.

Alleen als het "dringende medische zorg" betreft. Maar fysiotherapie is meestal niet dringend, zegt een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid tegen NU.nl. Naar bijvoorbeeld de huisartsenpost of de spoedeisende hulp gaan, mag natuurlijk wel.

Dat klinkt als dringende hulp of zelfs een calamiteit, dus: ja.

Ja, bezorging mag na 21.00 uur ook nog.

Daarentegen mag je maar tot 20.45 uur boodschappen ophalen bij pick-uppoints, zodat je op tijd thuis bent.

Als ze geen gebruik willen maken van de maatschappelijke opvang, mogen ze wel tijdens de avondklokuren op straat zijn.

Ja. Winkels die levensmiddelen verkopen, moeten uiterlijk om 20.45 uur de deuren sluiten.

Het openbaar vervoer zal blijven rijden. Wel is het zo dat het ov ook tijdens de avondklok bedoeld is voor noodzakelijke reizen.

Omdat er met een avondklok een striktere definitie van 'noodzakelijke reizen' is dan voorheen, zullen waarschijnlijk (nog) minder mensen gebruikmaken van het openbaar vervoer. Toch wordt de dienstregeling vooralsnog niet afgeschaald.

"Vervoerbedrijven en hun opdrachtgevers kunnen op basis van de praktijk kijken of de avondklok grote gevolgen heeft voor de dienstregeling en of frequenties in de avonduren moeten worden aangepast", zegt voorzitter van branchevereniging OV-NL Pedro Peters. "Wanneer dit het geval is, communiceren de vervoerders hier zelf over."

Overigens zal het ov-personeel zelf geen avondklokverklaringen gaan controleren. Dat is aan de politie.

Sinds het begin van de coronacrisis, vorig jaar, heeft de NS al afgeschaald en rijden er veel minder treinen. Ook rijden er minder nachttreinen.

Daar heeft de overheid geen maatregelen voor opgesteld. Je kunt overleggen met je werkgever in de hoop dat die coulant is. Maar 'buiten de spits reizen is goedkoper' is in elk geval geen geldige reden om tijdens de avondklok toch buiten te zijn.

Dat is aan de werkgevers van die sporters, laat een woordvoerder van het ministerie van Veiligheid en Justitie aan NU.nl weten. Als zij het werk van hun werknemers (in dit geval de sporters) noodzakelijk achten, kunnen ze ervoor zorgen dat die sporters een verklaring krijgen waarmee ze over straat kunnen om naar het sportveld of de sporthal te komen.

Verwacht wordt dat de werkgevers (clubs) dit zullen regelen. Dus ja, dan kunnen topsporters gewoon doortrainen en -spelen.

Zie ook |Sinds zaterdag een avondklok: alle regels en uitzonderingen op een rij