Het demissionaire kabinet wil een quarantaineplicht invoeren voor reizigers uit risicogebieden en mensen die besmet zijn met het coronavirus, zo maakte premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) woensdag bekend. Dat zal nog zeker enkele weken duren, aangezien een wetswijziging noodzakelijk is. Inwoners die hun quarantaineplicht straks verwaarlozen, riskeren een boete.

Eind december bleek uit onderzoek van het RIVM dat ruim een kwart van de positief geteste mensen toch naar buiten gaat. Ruim de helft van de mensen die een huisgenoot heeft met klachten negeert het advies, evenals 70 procent van de reizigers die terugkomt uit het buitenland.

Volgens De Jonge is er "beperkt zicht" op reizigers die terugkeren uit risicogebieden. De minister wil daarom een systeem opzetten waarin al deze reizigers worden geregistreerd, om zo de quarantaineplicht te kunnen handhaven. In eerste instantie geldt de quarantaineplicht voor tien dagen. De reiziger kan na de vijfde dag getest worden, bij een negatieve testuitslag eindigt de quarantaine.

Het is niet duidelijk hoe De Jonge de quarantaineperiode van reizigers wil controleren. De minister sprak tijdens de persconferentie over "steekproefsgewijze" controles.

Scenario 1: Algehele quarantaineplicht

Het kabinet heeft twee scenario's op tafel liggen om positief geteste personen te controleren. Het eerste scenario is een algehele quarantaineplicht: er wordt een centraal register opgezet waarin iedere positieve test wordt vastgelegd. Personen die positief getest zijn, zullen steekproefsgewijs nagebeld worden. Als iemand onbereikbaar blijkt, wordt de burgemeester van zijn gemeente gealarmeerd.

Die kan dan besluiten om een toezichthouder langs het huis van de positief geteste inwoner langs te sturen. Personen die hun quarantaineplicht niet naleven, riskeren een boete. Als zij ook andere coronamaatregelen overtreden, zoals het uitnodigen van groepen personen, kan een hogere sanctie op zijn plaats zijn, aldus De Jonge.

Scenario 2: Individuele quarantaineplicht

Het kabinet houdt ook een tweede, individuele quarantaineplicht achter de hand. Het scenario heeft eenzelfde soort werking als de mogelijke algemene quarantaineplicht. Toezichthouders van de gemeente leggen in dit scenario echter pas een officiële quarantaineplicht op aan inwoners als zij niet bereikbaar blijken tijdens hun quarantaineperiode.

Als zij zich vervolgens een tweede keer niet aan de quarantaineplicht houden, kan hen een boete worden opgelegd. In principe krijgen bewoners bij het tweede scenario dus eerst een waarschuwing voordat er tot het uitschrijven van een boete wordt overgegaan.

Maar welk scenario heeft de voorkeur? De Jonge zei tijdens de persconferentie dat een algehele quarantaineplicht de testbereidheid kan schaden, waardoor hij liever een individuele quarantaineplicht invoert. Daarbij zou een groot deel van de inwoners al vrijwillig in quarantaine gaan.