Passagiersvluchten vanuit Zuid-Afrika mogen vanwege een mutatie van het coronavirus in dat land niet meer in Nederland landen. Deze maatregel geldt van maandagavond tot uiterlijk 1 januari 2021, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken maandag.

Volg het nieuws over de coronamutaties Ontvang meldingen bij belangrijke ontwikkelingen rondom Coronamutatie

Het verbod op Zuid-Afrikaanse passagiersvluchten volgt nadat Nederland afgelopen weekend al een verbod op vluchten vanuit het Verenigd Koninkrijk instelde. Ook daar is sprake van een zorgwekkende mutatie (verandering) van het coronavirus. Nederland wil pertinent niet dat reizigers die variant meenemen naar ons land.

Door het verbod worden twee vluchten uit Zuid-Afrika die dinsdagochtend zouden vertrekken geschrapt. Zo'n 240 passagiers worden hierdoor getroffen. Volgens een woordvoerder van KLM komen de vliegtuigen met alleen bemanning en vracht terug uit Johannesburg en Kaapstad.

"Houd contact met uw luchtvaartmaatschappij over de ontwikkelingen", adviseert het ministerie. Vrachtverkeer en medisch personeel zijn nog wel welkom op Nederlandse bodem.

"Bent u op dit moment in Zuid-Afrika en wilt u terugkeren naar Nederland? Zoek een veilig onderkomen voor de komende dagen en wacht tot het weer mogelijk is om naar Nederland te reizen. Ook als u in Zuid-Afrika woont en voor de feestdagen naar Nederland wilt komen, is dat voorlopig niet mogelijk."

Kabinet wil testverklaring voor alle reizigers verplichten

Wie toch vanuit Zuid-Afrika naar Nederland is gekomen (bijvoorbeeld via een overstap in een ander land, of doordat de terugreis al achter de rug is), moet hier eerst tien dagen in thuisquarantaine. Die regel geldt overigens voor iedereen die vanuit het buitenland naar Nederland terugkeert.

Het kabinet wil dat alle mensen die naar Nederland reizen, ook EU-burgers, een negatievetestverklaring kunnen laten zien. Deze plicht geldt nu alleen voor mensen uit landen van buiten de EU. Zodra deze plicht ook voor EU-burgers een feit is, kan het vliegverbod worden opgeheven. "Het vliegverbod wordt ook eerder dan 1 januari ingetrokken als er Europese effectieve maatregelen tegen de import van het virus zijn genomen", aldus het ministerie.

Mutaties komen veel vaker voor

Het Verenigd Koninkrijk en Zuid-Afrika hebben te maken met een potentieel zorgwekkende mutatie (een nieuwe variant) van het coronavirus. Op zich zijn mutaties geen zeldzaamheid: van alleen al dit coronavirus zijn wereldwijd al duizenden mutaties geregistreerd. Doorgaans zijn die bovendien niet gevaarlijker of wezenlijk anders dan het oorspronkelijke virus.

Bij de varianten in Groot-Brittannië en Zuid-Afrika is dat anders. Daar lijkt het er wel op dat de mutaties (die overigens niet identiek zijn) zorgwekkend zijn. Het zou namelijk kunnen dat deze varianten besmettelijker zijn dan de 'Nederlandse' variant. Mensen worden er voor zover bekend niet zieker van, maar doordat een besmette persoon mogelijk méér mensen aansteekt, verspreidt het virus zich sneller en belanden er dus (nog) meer mensen tegelijkertijd in het ziekenhuis.

Viroloog Andreas Voss: 'Wuhan-type virus is al lang verder gemuteerd'
218
Viroloog Andreas Voss: 'Wuhan-type virus is al lang verder gemuteerd'

Grotere besmettelijkheid nog niet bewezen

Overigens is nog niet bewezen dat de gemuteerde varianten besmettelijker zijn. Dat lijkt wel het geval, maar of het echt zo is, wordt nog onderzocht.

RIVM-baas Jaap van Dissel opperde maandag in gesprek met NU.nl dat de recente snelle verspreiding niet per se veroorzaakt hoeft te zijn door de mutatie: die zou ook kunnen ontstaan doordat mensen tot voor kort nog volop naar pubs en winkels gingen.