Er is nog veel onduidelijk over de coronamutatie waarmee veel Britten geïnfecteerd zijn. Eén Nederlander heeft deze variant van het virus vooralsnog gehad. Aanwijzingen dat de variant verder verspreid is door Nederland zijn er niet, maar er is nog "een heleboel onduidelijk", zegt RIVM-directeur Jaap van Dissel in gesprek met NU.nl. De komende tijd wordt verder onderzoek gedaan naar de mutatie.

Wanneer wist u voor het eerst van het bestaan van deze variant van het coronavirus?

"Deze variant bestaat al enige tijd, al vanaf september. Daar werden geen speciale eigenschappen aan toegedicht en eigenlijk is daar zaterdag pas verandering in gekomen door de interpretatie die Engelse wetenschappers eraan geven."

U heeft dus eerder dan zaterdag ook geen signalen opgevangen dat deze mutatie besmettelijker zou zijn?

"Nee, zeker niet."

Volgens de Britse premier Boris Johnson is de mutant mogelijk 70 procent besmettelijker dan de eerdere varianten van het coronavirus. Klopt dat?

"In Engeland gaat men ervan uit dat het zou kunnen - voor de duidelijkheid: zou kunnen, het staat dus niet vast - dat deze variant besmettelijker is. De komende tijd moet dat duidelijker worden. Bevestigingen vanuit bijvoorbeeld dieronderzoek hebben we nog niet. Die bevestiging is wel essentieel om het hele beeld te begrijpen."

In hoeverre is de stijging van het aantal positieve tests in Nederland toe te schrijven aan deze variant?

"We kunnen niet voor 100 procent uitsluiten dat het een rol speelt, maar voor de duidelijkheid: het is in monsters (uitslagen van coronatests die steekproefsgewijs verder worden onderzocht, red.) nog maar één keer aangetroffen en vele keren dus ook niet. Wat dat betreft verwacht je niet dat het een hele grote rol heeft gespeeld."

De lockdown is dus niet ingevoerd vanwege deze mutatie?

"Nee hoor, zeker niet. Maar nu we dit weten is het wel een extra punt om op te letten. Gezien alle onzekerheid kan ik alleen maar het belang van de maatregelen met Kerst benadrukken. Met extra nadruk vragen we iedereen om zich aan de maatregelen te houden.

Ontstaat met het coronavaccin groepsimmuniteit?
127
Ontstaat met het coronavaccin groepsimmuniteit?

Maakt u zich zorgen?

"Er is nog een heleboel onduidelijk en er moet nog een heleboel worden uitgezocht. Een alternatieve verklaring voor de enorme stijging aan positieve tests is dat in Engeland, zeker Londen, tot voor kort de pubs en winkels open waren. Het was ook redelijk druk. Als in zo'n situatie een bepaalde groep elkaar opzoekt en er vindt verspreiding plaats - ook weer vervolgens via huishoudens - dan kan één variant ook plotseling domineren in een bepaald gebied. Dat zou ook mee kunnen spelen. Maar om het met zekerheid vast te stellen moet echt nog het nodige worden onderzocht. Er wordt de komende dagen veel over geleerd, dus ik denk dat we daar niet op vooruit moeten lopen."

Niets is dus nog zeker, maar waar zou deze variant vandaan kunnen komen?

"Het zou kunnen dat deze virusstam in Engeland is ontstaan, maar hij zou ook vanuit een ander land geïntroduceerd kunnen zijn. Wat hier mogelijk speelt is dat een patiënt die afweeronderdrukkende medicijnen gebruikt, zoals voor ernstige reuma of bepaalde kankerbehandelingen, geïnfecteerd is geraakt met het coronavirus. Als dergelijke personen geïnfecteerd raken kunnen ze wel herstellen, maar zie je dat het virus zich langdurig vermeerdert. In de genetische code van het virus kunnen dan foutjes ontstaan en dan kun je een stapeling van mutaties krijgen, zoals bij de Engelse virusstam. Maar zeker weten we dat nog niet. De kennis vanuit Engeland is nog onvolledig."

Verwacht u dat we deze variant nog kunnen uitdoven? Of zijn we al te laat?

"Daar kan ik nog geen antwoord op geven, omdat we met een inventarisatie bezig zijn. Dat zal gewoon moeten blijken. Het enige wat we kunnen zeggen is dat de maatregelen die we sinds vorige week hebben vergelijkbaar zijn met de maatregelen die Boris Johnson voor Londen en Zuidoost-Engeland heeft afgekondigd. Tot voor kort was Londen een stad zonder veel maatregelen, dat is nu natuurlijk anders. In Nederland was dat al langer zo, dus wat dat betreft lopen we wat vooruit. We moeten de komende tijd kijken of deze variant in Nederland een rol speelt en zo ja: wat voor rol."

Er moet nog veel onderzoek naar de coronamutatie worden gedaan.

Er moet nog veel onderzoek naar de coronamutatie worden gedaan.
Er moet nog veel onderzoek naar de coronamutatie worden gedaan.
Foto: ANP