Het is nog niet met zekerheid te zeggen of het coronavaccin dat AstraZeneca en de University of Oxford ontwikkelen effectief is bij 55-plussers, blijkt dinsdag uit de eerste gepubliceerde data van het wetenschappelijke vaccinonderzoek.

55-plussers maakten ongeveer 12 procent van de onderzochte groep van 11.636 vrijwilligers uit. In zowel de controlegroep als de gevaccineerde groep van 55-plussers waren relatief weinig ziektegevallen (vijf). Hierdoor is de effectiviteit bij deze groep niet met zekerheid vast te stellen, aldus de onderzoekers.

Twee weken geleden meldde AstraZeneca al dat het vaccin in gemiddeld 70 procent van de gevallen beschermt. De dinsdag gepubliceerde data lijken dit te bevestigen, maar over de effectiviteit bij 55-plussers bestaat dus nog onzekerheid.

De data laten verder zien dat weinig mensen ziek zijn geworden door het vaccin. Er is een "mogelijk verband" tussen de ziekte van een vrijwilliger en vaccinatie vastgesteld. Een andere vrijwilliger heeft er mogelijk ernstige koorts aan overgehouden.

Zo wordt de effectiviteit van een coronavaccin bepaald
74
Zo wordt de effectiviteit van een coronavaccin bepaald

Vaccin effectiever bij lagere dosering

De mensen die het vaccin kregen toegediend, werden onderverdeeld in drie groepen. Twee groepen kregen twee standaarddoses toegediend. De derde groep kreeg eerst een lagere dosis toegediend, gevolgd door een standaarddosis.

De manier van vaccineren van de laatste groep is het gevolg van een fout bij het doseren van de vaccins. Er is besloten deze groep wel in het onderzoek te houden. De onderzoekers constateerden bij deze groep een hogere effectiviteit (90 procent). Waar die door wordt veroorzaakt, weten ze nog niet.

Op deze fout, die AstraZeneca een "gelukkig toeval" noemt, is vanuit de wetenschappelijke wereld kritiek gekomen. Kleine fouten komen vaker voor, maar het op grote schaal toedienen van een verkeerde dosis zou een te grote blunder zijn. Volgens AstraZeneca is de veiligheid van de vrijwilligers niet in gevaar geweest.

De EU heeft met AstraZeneca een contract gesloten voor 300 miljoen doses, met een optie op nog eens 100 miljoen. Met de levering van AstraZeneca kunnen in 2021 5,8 miljoen Nederlanders gevaccineerd worden. Bijna acht miljoen Nederlanders kunnen met de levering van Pfizer gevaccineerd worden en ruim drie miljoen met die van Moderna.