Verschillende landen, waaronder Duitsland, treffen voorbereidingen om miljoenen mensen te vaccineren in enorme vaccinatiecentra, die worden opgebouwd in loodsen en hangars. Waarom kiest Nederland (nog) niet voor zo'n vaccinatiestrategie?

Na de eerste goede onderzoeksresultaten van vaccins is Duitsland begonnen met de voorbereidingen om de bevolking massaal te kunnen inenten. De deelstaten willen half december honderden vaccinatiecentra hebben opgezet. Het leger assisteert bij de logistiek van deze megaoperatie.

In Nederland ligt vooralsnog geen plan voor dit soort massale "priklocaties". Dat heeft onder meer te maken met het feit dat vaccins voorlopig nog niet op grote schaal beschikbaar zijn. In Duitsland geldt overigens hetzelfde, aangezien de Europese Unie de vaccins eerlijk over de lidstaten verdeelt. Maar Duitsland wil alles op alles te zetten voor het geval er wel snel op grote schaal een vaccin beschikbaar komt.

Waarom stampt Nederland niet voor de zekerheid ook alvast zulke grote vaccinatiecentra uit de grond? Een woordvoerder van het RIVM legt uit dat er in Nederland zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van de bestaande zorgstructuren. "We hebben al veel ervaring met het vaccineren van grote groepen, bijvoorbeeld door de jaarlijkse griepprik", aldus een woordvoerder.

Tenzij het Europees Medicijnagentschap (EMA) anders zal adviseren, worden in Nederland eerst de meest kwetsbaren gevaccineerd. Dat gebeurt in zorginstellingen en bij de huisartsen. Daarna is de rest van de bevolking pas aan de beurt, met name op locaties van de GGD.

In het vaccinatiecentrum in Hamburg kunnen straks zevenduizend mensen per dag een prik krijgen. (Foto: ANP)

Grote vaccinatiecentra niet uitgesloten

Zodra de vaccins op grote schaal beschikbaar komen voor de niet-kwetsbare doelgroepen, is het volgens de GGD GHOR, de overkoepelde organisatie van de GGD's, wel een optie om massalocaties als in Duitsland in te richten. Maar met de locaties die ook bij eerdere vaccinatieprogramma's worden ingezet, zoals sportzalen, verwacht de organisatie ver te komen. En mogelijk kunnen ook huidige coronatestlocaties worden gebruikt.

"We bereiden ons voor op verschillende scenario's", legt een woordvoerder van de GGD GHOR uit. "Het heeft nu nog geen zin om grote locaties zoals in Duitsland op te zetten, aangezien er nog niet veel vaccins beschikbaar zullen zijn en we niet weten of we de locaties nodig hebben. Maar als er plots miljoenen vaccins beschikbaar komen, dan is het mogelijk om binnen een paar dagen over te schakelen naar grotere volumes."

Hoewel het dus nog afwachten is op hoeveel vaccins er beschikbaar komen, verwacht de GGD GHOR niet dat volgend jaar zulke grote locaties als in Duitsland "als paddenstoelen uit de grond schieten". "Dat was ook niet het geval bij eerdere massavaccinaties, zoals bij meningokokken." In de periode juni tot en met november 2002 werden in totaal drie miljoen kinderen tegen deze ziekte gevaccineerd.

Nederland wacht op groot vaccinatieplan: Duitsland doet het zo
213
Nederland wacht op groot vaccinatieplan: Duitsland doet het zo

RIVM plaatst kanttekening bij grote locaties

Het RIVM plaatst daarbij een kanttekening bij het gebruik van grote locaties zoals loodsen."Er moeten dan veel mensen tegelijkertijd een prik halen, die ook de 1,5 meter afstand moeten houden. Dat brengt weer nieuwe logistieke vraagstukken met zich mee."

In het huidige scenario gaat de GGD ervan uit dat het vaccineren van niet-risicogroepen in augustus start, maar dit kan ook eerder zijn. Als dit het geval is, verwacht de GGD GHOR geen grote problemen. De organisatie heeft woensdag aan de NOS laten weten dat er voldoende personeel kan worden opgetrommeld, ook als er duizenden mensen nodig zijn.

De komende weken buigt het EMA zich over twee vaccins: die van Pfizer en Moderna. Als het vaccin van Pfizer wordt goedgekeurd, dan worden de eerste mensen "als alles meezit" vanaf 4 januari ingeënt. Het vaccin van Moderna wordt naar verwachting half januari goed- of afgekeurd.