Vanaf dinsdag is het dragen van een mondkapje voor iedereen van dertien jaar of ouder verplicht in publieke binnenruimtes zoals winkels, musea en theaters. Wie zich niet aan de regel houdt, riskeert een boete van 95 euro. Dit gaat de mondkapjesplicht voor jou betekenen.

Allereerst: als het goed is, verandert er weinig. Sinds 30 september gold immers al het dringende advies om mondkapjes te dragen. Sindsdien moest het kabinet nog "juridisch touwtrekken" om een verplichting te kunnen rechtvaardigen.

De verplichting is in eerste instantie drie maanden van kracht en geldt voor publieke binnenruimtes, oftewel locaties waar personen vrij naar binnen kunnen lopen. Er zijn echter uitzonderingen; zo hoeft er geen mondmasker gedragen te worden in gebedshuizen.

Op deze locaties moet voortaan (binnen) een mondkapje worden gedragen

  • Winkels, supermarkten, gemeentehuizen
  • Cafés en restaurants
  • Theaters, dierentuinen en concertzalen
  • Middelbare scholen, hogescholen en universiteiten
  • Stationsgebouwen en luchthavens
  • Bij contactberoepen (zoals kappers, rijscholen en schoonheidsspecialisten)

Wat als je niet in staat bent om een mondkapje te dragen?

Als het dragen van een mondkapje ergens verplicht is, dan moet dat de neus en mond volledig bedekken. Personen die vanwege medische redenen niet in staat zijn om een mondkapje te dragen of op te zetten, zijn uitgezonderd van de regel. Ook mensen die ernstig ontregeld raken door het dragen van een mondkapje hoeven er geen te dragen.

Mensen kunnen op verschillende manieren aantonen dat zij een beperking hebben. Ov-medewerkers, winkeliers, agenten en boa's kunnen hierop controleren. Zij mogen mensen die geen uitzonderingsbewijs kunnen of willen tonen, beboeten of bijvoorbeeld uit de winkel of trein zetten. Het kabinet heeft wel gevraagd om "redelijk om te gaan met deze groep mensen".

Uitzonderingen op de verplichting

Binnen de publieke binnenruimtes gelden ook uitzonderingen. Zo hoeft er geen mondmasker gedragen te worden als iemand een vaste zitplaats heeft. Bij het verlaten van die plaats, bijvoorbeeld voor een toiletbezoek tijdens het kijken van een film in de bioscoop, moet het mondkapje weer op.

De uitzondering geldt niet voor het openbaar vervoer, waarin het mondkapje te allen tijde gedragen moet worden in de trein, bus, tram of metro. Overigens is het dragen van een mondkapje nu ook bij bushaltes en op platformen van stations verplicht.

Bij contactberoepen als kapper mag het mondkapje tijdelijk worden afgezet als bijvoorbeeld de baard wordt bijgewerkt of er nabij het gezicht geschoren moet worden. In het onderwijs geldt tijdens de les een uitzondering op de mondkapjesplicht.

Bepaal voor je reis: hoeveel mondkapjes heb ik nodig?

Er wordt dringend geadviseerd om vóór vertrek vanuit huis na te denken over de precieze reis: per vertrek van locatie is immers een nieuw of gewassen mondkapje nodig. Als er heen en weer wordt gereisd met het openbaar vervoer naar bijvoorbeeld werk of het theater, is dus een minimum van twee mondkapjes noodzakelijk.

Het kabinet adviseert om mondkapjes te gebruiken die te koop zijn bij de drogist of de supermarkt. Een spatscherm of sjaal is géén alternatief, doordat de neus en mond dan niet volledig bedekt zijn.

Verbetering: In een eerdere versie van dit stuk stond dat mensen geen schriftelijk bewijs van hun beperkingen hoeven te tonen. Dat klopt, maar handhavers of winkeliers mogen iemand dan wel beboeten of bijvoorbeeld uit de winkel of trein zetten.