Wereldwijd werken onderzoekers aan meer dan tweehonderd vaccins tegen COVID-19. Nederland heeft op dit moment - via de Europese Commissie - met zes producenten afspraken gemaakt over de aanschaf van coronavaccins. Welke vaccins zijn dit? En wat weten we erover?

BioNTech/Pfizer

  • Het vaccin van de Amerikaanse farmaceut Pfizer, die samenwerkt met het Duitse BioNTech, ligt op dit moment bij het Europees medicijnagentschap (EMA) ter beoordeling. Het EMA verwacht op 29 december een oordeel over dit vaccin te vellen.

  • De prik van Pfizer is een zogenoemd mRNA-vaccin. Dat bevat genetische informatie waarmee, eenmaal in het lichaam, stukjes van het coronavirus kunnen worden aangemaakt. Deze stukjes kunnen er niet voor zorgen dat je COVID-19 krijgt, maar zorgen er wel voor dat het immuunsysteem antistoffen tegen het coronavirus aanmaakt. Door deze antistoffen ben je - als ze goed werken - beschermd wanneer je later echt een keer in aanraking komt met het coronavirus.

  • Pfizer maakte eerder bekend dat uit de onderzoeksresultaten blijkt dat zijn inenting voor minstens 94 procent effectief is.
  • De Europese Unie heeft met Pfizer afgesproken dat het bedrijf volgend jaar 200 miljoen doses levert, met een optie op nog eens 100 miljoen doses. Van die doses ontvangt Nederland 3,89 procent, een EU-verdeling die trouwens voor alle zes de vaccinbestellingen geldt.

  • In het geval van Pfizer gaat het in eerste instantie om 7,8 miljoen doses, maar om het vaccin goed te laten werken, zijn twee doseringen nodig. Met de totale levering kunnen volgend jaar dus 3,9 miljoen Nederlanders ingeënt worden.

  • Een nadeel van het Pfizer-vaccin is dat het bij -80 graden opgeslagen moet worden, wat de snelheid van de distributie kan beïnvloeden.

  • Pfizer verwacht dat in het eerste kwartaal van 2021 de eerste vaccinaties kunnen worden gegeven.
Zo moet het Pfizer-vaccin het coronavirus in je lichaam bestrijden
59
Zo moet het Pfizer-vaccin het coronavirus in je lichaam bestrijden

Janssen

  • De prik van ontwikkelaar Janssen bevat een verkoudheidsvirus. Dit virus is aangepast waardoor je er niet ziek van kan worden én het er, eenmaal ingespoten, voor zorgt dat er in het lichaam stukjes van het coronavirus worden aangemaakt. Die stukjes zorgen ervoor dat je afweer opbouwt.

  • Het vaccin bevindt zich in de laatste onderzoeksfase. In de Verenigde Staten worden binnenkort achttienduizend mensen van boven de zestig getest, om te bekijken of het vaccin geschikt is voor ouderen. Eind december 2020 of begin 2021 worden de eerste tussentijdse resultaten over de werkzaamheid en veiligheid verwacht.

  • De EU heeft een contract gesloten voor 200 miljoen doses, met een optie op nog eens 200 miljoen doses. Met de totale levering kunnen volgend jaar 7,8 miljoen Nederlanders gevaccineerd worden. Het vaccin hoeft mogelijk maar één keer te worden toegediend. Bij de meeste andere vaccins zijn sowieso twee doses nodig.

  • De farmaceut verwacht in het tweede kwartaal van 2021 de eerste vaccins te kunnen leveren.

AstraZeneca

  • Het vaccin van AstraZeneca lijkt sterk op de prik van Janssen. Er is alleen geen gebruik gemaakt van een verkoudheidsvirus dat bij mensen voorkomt, maar een virus dat voorkomt bij chimpansees.

  • Het onderzoek bevindt zich in de laatste fase. Eind november werd bekend dat het vaccin in 70 procent van de gevallen lijkt te beschermen tegen COVID-19.

  • Opvallend aan de onderzoeksresultaten is dat bij een groep deelnemers die per ongeluk maar een halve dosis kreeg, het vaccin voor maar liefst 90 procent effectief leek. Het is nog onduidelijk waar dit door kwam.

  • De EU heeft een contract gesloten voor 300 miljoen doses, met een optie op nog eens 100 miljoen doses. Met de levering van AstraZeneca kunnen in 2021 5,8 miljoen Nederlanders gevaccineerd worden.

  • Een voordeel van het AstraZeneca-vaccin, ten opzichte van de Pfizer-prik, is dat het op koelkasttemperatuur bewaard kan worden.

Aantal vaccinaties dat mogelijk is met huidige bestelling

  • BioN Tech/Pfizer: 3,9 miljoen Nederlanders
  • Janssen: 7,8 miljoen Nederlanders
  • AstraZeneca: 5,8 miljoen Nederlanders
  • Sanofi/GSK: 5,8 miljoen Nederlanders
  • CureVac: 4,4 miljoen Nederlanders
  • Moderna: 1,6 miljoen Nederlanders

Sanofi/GSK

  • Bij de prik van farmaceut Sanofi/GSK wordt er direct een stukje van het coronavirus ingespoten, wat moet leiden tot de aanmaak van antistoffen.

  • De EU heeft een contract gesloten voor 300 miljoen doses. Nederland heeft recht op de aankoop van ongeveer 11,7 miljoen doses, maar de vaccinatie bestaat uit twee doses. Met de totale levering kunnen dus 5,8 miljoen Nederland worden ingeënt.

  • Er wordt nu gekeken of het vaccin veilig is en welke dosering het best werkt. Er zijn nog geen resultaten van onderzoek naar deze inenting bij mensen bekend.

  • Het laatste gedeelte van het onderzoek start naar verwachting eind 2020 en de farmaceut hoopt in het derde kwartaal van 2021 de eerste doses te leveren.

CureVac

  • De EU heeft verkennende gesprekken met CureVac afgerond. Met deze ontwikkelaar wordt nu over contracten gesproken.

  • CureVac werkt net als Pfizer aan de ontwikkeling van een mRNA-vaccin. Het lichaam krijgt met dit vaccin dus de instructie stukjes coronavirus te produceren. Die zorgen ervoor dat het immuunsysteem antistoffen aanmaakt.

  • De EU heeft een eerste bestelling van 225 miljoen doses afgesproken, met een optie op nog eens 180 miljoen doses. De inenting bestaat uit twee doses. Met de totale levering kunnen hierdoor 4,4 miljoen Nederlanders ingeënt worden.

  • Er wordt nu gekeken welke dosering het best werkt en hoe goed het afweersysteem erop reageert. Tot nu toe is het vaccin alleen op gezonde volwassenen getest, waardoor nog niet bekend is of het ook geschikt is voor bijvoorbeeld ouderen.

  • De farmaceut wil in het eerste kwartaal van 2021 de eerste inentingen gaan leveren.

Moderna

  • De EU heeft een contract afgesloten met vaccinontwikkelaar Moderna.

  • Het vaccin is net als dat van Pfizer veelbelovend. Het Moderna-vaccin lijkt voor 94,5 procent effectief. Moderna maakt net als Pfizer en CureVac een mRNA-inenting. Het vaccin van Moderna ligt nu voor toelating bij het EMA. Het medicijnagentschap verwacht hier 12 januari een besluit over te nemen.

  • Als het vaccin wordt toegelaten tot de Europese markt, kunnen de lidstaten van de EU in totaal 80 miljoen prikken van Moderna kopen, met een optie op nog eens 80 miljoen doses. De vaccinatie bestaat uit twee doses. Met de totale levering van meer dan drie miljoen doses voor Nederland kunnen dus 1,6 miljoen Nederlanders gevaccineerd worden.

  • Het vaccin van Moderna moet bij een temperatuur van -20 bewaard worden. Wel kan het dertig dagen lang op koelkasttemperatuur worden opgeslagen.

  • De farmaceut verwacht in het eerste of tweede kwartaal van 2021 vaccins te kunnen leveren in de EU.