Onderzoekers hebben een nieuw medicijn gevonden voor coronapatiënten die op de intensive care belanden. Het bestaande middel tocilizumab blijkt de opnametijd en de termijn dat mensen moeten worden beademd te verkorten. Ook heeft het invloed op het aantal sterfgevallen.

Ernstig zieke coronaptiënten die het middel toegediend krijgen, hebben nagenoeg twee keer zo veel kans op een beter ziekteverloop. Dat blijkt uit onderzoek in 260 ziekenhuizen over de hele wereld, waaraan ruim driehonderd patiënten deelnamen.

Tocilizumab is een afweerremmer, die onder meer wordt gebruikt bij reumatoïde artritis.

Het UMC Utrecht coördineert het Europese deel van de studie. De onderzoekers zijn razend enthousiast. Arts-microbioloog Marc Bonten spreekt van "echt goed nieuws" voor patiënten. "Juist voor de groep ernstig zieke mensen op de intensive care hebben we nog niet vaak meegemaakt dat een nieuwe behandeling bewezen effectief is. Daarom is dit ook echt een doorbraak", zegt hij. Bovendien kunnen patiënten het medicijn nu meteen al krijgen.

Het middel bestaat uit een eiwit dat het immuunsysteem tempert. "Wij denken dat patiënten met COVID-19 die op de intensive care komen niet zozeer nog ziek zijn van het virus zelf, maar van de overreactie van het immuunsysteem op het virus", verduidelijkt intensivist Lennie Derde van het UMC Utrecht.

Het is de tweede bewezen effectieve therapie. Eerder werd duidelijk dat ook de ontstekingsremmer hydrocortison werkt tegen COVID-19. Bovendien toont dit onderzoek aan dat de medicijnen lopinavir en ritanovir niet blijken te helpen.

Nog veel vragen over tocilizumab onbeantwoord

De studie is nog niet beoordeeld door vakgenoten of gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift en op veel aanvullende vragen is nog geen antwoord.

Zo kunnen de onderzoekers nog niet kwantificeren hoeveel de sterfte precies daalt bij gebruik van het middel of hoeveel korter patiënten die het kregen aan de beademing lagen. Verdere statistische analyse moet die antwoorden leveren.

Desondanks kozen de onderzoekers ervoor hun resultaten al naar buiten te brengen, mede om collega's die het middel ook onderzoeken te helpen, zei microbioloog Bonten tegen de NOS.

Volgens de auteurs van de studie heeft onafhankelijke analyse al uitgewezen dat met 99,8 procent zekerheid kan worden gezegd dat tocilizumab effectief is.

Correctie: In een eerdere versie van dit artikel stond dat Lennie Derde arts-microbioloog is. Dit was niet correct: zij is intensivist. Dat is aangepast.