Terwijl het aantal positieve coronatests de neerwaartse trend voortzet en het aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen geleidelijk daalt, maakt het kabinet zich op voor een nieuwe persconferentie dinsdag. Behalve de aangekondigde heropening van theaters, bioscopen en bibliotheken worden er geen nieuwe versoepelingen verwacht. Wel hopen premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) meer te kunnen zeggen over de invulling van de kerstdagen en de jaarwisseling.

Het RIVM meldde maandag 4.873 nieuwe positieve tests. Een afname ten opzichte van zondag, maar ook een lichte stijging ten opzichte van een week eerder. In de ziekenhuizen werden weer meer coronapatiënten behandeld dan een dag eerder, al doet dat Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ), niet schrikken. "Het overall beeld van een geleidelijke daling is gunstig."

Premier Rutte waarschuwde vrijdag al dat hoewel de bocht genomen lijkt te zijn, de cijfers nog lang niet op het niveau zitten waarop gedacht kan worden aan versoepelingen. Als de trend doorzet, hoopt hij half december wel op dat niveau te zitten. "Daar willen we aanstaande dinsdag ook iets over zeggen in die persconferentie", zei hij toen. "Waarschijnlijk nog niet precies wat er dan weer kan, maar wel hoe we daar de komende weken verder aan werken om dat precies in kaart te brengen."

Wat wordt de route naar een veilige Kerst?

Verwacht wordt dat het kabinet dinsdag zal schetsen hoe het de komende weken voor zich ziet en wat er nodig is om op een verantwoorde wijze de feestdagen in te gaan. Een concrete kerstroutekaart wordt niet verwacht.

Voor het kabinet ligt het dilemma op tafel bij welke cijfers er gedacht kan worden aan versoepelingen. Er bestaat een routekaart waarmee duidelijk is wanneer er welke maatregelen moeten worden genomen als de besmettingen stijgen, maar betrokkenen stellen dat die routekaart niet werkt voor een weg terug.

Dat komt doordat de druk op de zorg nog enige tijd aanhoudt als de besmettingscijfers dalen. Ook moet bij versoepelingen rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat mensen te snel denken dat het virus verslagen is.

Premier Rutte afgelopen vrijdag: "Wat we hebben geleerd van de versoepelingen in juni en juli is dat als je toch te snel de zaak verruimt, dat we dan met zijn allen denken: het is weer een beetje normaal. Dat was het natuurlijk niet."

Met de route naar de Kerst neemt het kabinet onder meer in overweging hoe de gedeeltelijke lockdown van 13 oktober uitpakt. De verzwaring van twee weken met de sluiting van de musea, theaters, bioscopen en bibliotheken zit er sowieso op. Verdere versoepelingen lijken uitgesloten. Eerder wordt gekeken of er extra maatregelen nodig zijn, al is niet bekend waar het kabinet aan denkt.

Coronabeleid sputtert, ministers klagen anoniem over koers

Tijdens de laatste persconferentie schermden de premier en minister De Jonge nog met een avondklok voor de regio's die het niet lukt het virus te controleren, maar dat plan is in de ijskast gezet. Het is de vraag of de maatregel überhaupt nog van stal gehaald zal worden. Aan het uitwerken van dat plan wordt niet eens meer gewerkt.

Onder meer coalitiepartij D66 keerde zich onlangs openlijk fel tegen de avondklok. Ook uit het kabinet sijpelt steeds meer kritiek op de aanpak van premier Rutte, minister De Jonge en minister Tamara van Ark (Medische Zorg).

Onder meer via De Telegraaf, RTL Nieuws en Algemeen Dagblad uitten ministers anoniem hun onvrede over strengere maatregelen die de economie verder zouden schaden, en de avondklok. Overleggen zouden "uit de klauwen gelopen zijn". Ook zouden er stevige verwijten in de richting van De Jonge zijn geuit, omdat het bron- en contactonderzoek en het testbeleid "een rotzooi" zouden zijn.

Kuipers: 'Grootste spanning is eraf, maar daling gaat langzaam'
198
Kuipers: 'Grootste spanning is eraf, maar daling gaat langzaam'

Doorkruisen Tweede Kamerverkiezingen coronabeleid?

Het klopt volgens de premier dat het de laatste tijd knettert in het kabinet. "Binnen dit kabinet wordt er al 3,5 jaar over alles heel verschillend gedacht en uiteindelijk kom je tot gezamenlijke conclusies", zei Rutte hier eerder over. Nieuw is dat het geknetter de weg naar de media vindt en discussies in de ministerraad terug te lezen zijn in de kranten.

Volgens de premier heeft dat ermee te maken dat de coronacrisis een "spannende tijd" is voor iedereen in het kabinet, waar sommige ministers ook oog willen voor de gevolgen voor de economie of eenzaamheid. Dat zijn heftige discussies die niet langs partijlijnen worden gevoerd, zei hij vrijdag tegenover de NOS.

Tegelijkertijd zullen partijbelangen steeds nadrukkelijker het coronabeleid doorkruisen. Met Rutte (VVD), De Jonge (CDA) en Sigrid Kaag (D66) telt het kabinet drie lijsttrekkers die met elkaar de verkiezingsstrijd aangaan.

Voor Kaag zal het zoeken zijn naar manieren om zich te kunnen profileren, terwijl De Jonge nog bezig is het kersverse CDA-leiderschap invulling te geven. Ondertussen staat Rutte als crisismanager met de VVD op eenzame hoogte in de peilingen, maar ministers die anoniem rollebollend met elkaar over straat gaan kunnen zijn aanzien beschadigen.

De persconferentie met premier Rutte en minister De Jonge begint dinsdag om 19.00 uur.