Het aantal nieuwe positieve coronatests in Nederland stijgt nog steeds, en daarmee ook het aantal ziekenhuis- en ic-opnames. Wij vroegen jullie wat jullie wilden weten over de zorg en het coronavirus op ons reactieplatform NUjij. Dit zijn de antwoorden van de meest gestelde vragen.

Wat zou je preventief alvast kunnen doen voor het ziekteverloop als je besmet raakt? Bijvoorbeeld met betrekking tot je leefstijl, eetpatroon of extra vitamines en mineralen?

Joachim Aerts, longarts en afdelingshoofd longgeneeskunde bij het Erasmus MC: "Helaas kan je een infectie niet direct voorkomen. In het algemeen is het goed om het immuunsysteem te versterken door gezonde voeding, met voldoende vitaminen, te eten. Daarbovenop extra vitaminen en mineralen nemen, is niet bewezen effectief."

"Als je de ziekte krijgt, blijft het zaak goed op jezelf en je huisgenoten te letten. Neem op tijd rust en zoek deskundige hulp wanneer je klachten verergeren, met name bij kortademigheid. Ook dan is het van belang gezond te blijven eten en niet te roken."

Internist-infectioloog Bregtje Lemkes van het Amsterdam UMC voegt toe: "Als je corona hebt is het van belang om goed in de gaten te houden hoe het met je gaat, zodat je op tijd met de huisarts kan overleggen of behandeling in het ziekenhuis noodzakelijk is."

Zijn er behandelingen mogelijk als de patiënt thuis is? Zijn er behandelingen die voorkomen dat een ziekenhuisopname nodig is? Worden die ontwikkeld? En zo ja: bevinden die zich dan in een testfase?

Een dergelijke behandeling is er nog niet. Wel wordt er onderzoek gedaan naar middelen om het ziekteverloop te beïnvloeden. "Zo wordt bijvoorbeeld onderzocht of een vaccinatie met BCG, een verzwakte tuberculosebacterie, helpt bij het voorkomen van ziekenhuisinfecties", aldus Aerts.

Als wordt gezegd dat een coronapatiënt hersteld is, waarvan is die persoon dan hersteld? Steeds meer blijkt dat de zogenaamd herstelde patiënten klachten blijven houden. Krijgen deze ex-patiënten nog zorg en nazorg?

Aerts: "Vaak betekent de uitspraak dat een patiënt hersteld is dat de persoon niet meer het virus verspreidt. Dat is dus inderdaad niet hetzelfde als dat iemand geen klachten meer ondervindt door de doorgemaakte infectie. Er wordt veel onderzoek gedaan naar deze restverschijnselen, hoe het herstel daarvan is, en ook wat de oorzaak is."

In het Erasmus MC, het Amsterdam UMC en ook in andere ziekenhuizen zijn programma's om patiënten te helpen die nog klachten houden nadat ze hersteld zijn van de infectie.

Waarom centraliseert Nederland de zorg voor coronapatiënten niet? Dus: waarom worden in gebieden met meerdere ziekenhuizen niet één of twee locaties voor alleen coronapatiënten ingericht? De gewone zorg kan dan in de andere locaties redelijk doorgaan en je kunt dan gespecialiseerd personeel naar de COVID-19-locaties sturen.

"In Nederland is er niet voor gekozen om de zorg helemaal te centraliseren. Wel zijn er afspraken gemaakt dat er per regio centra zijn die zich met name toeleggen op de ic-zorg voor COVID-19-patiënten, om juist de reguliere zorg in andere ziekenhuizen door te kunnen laten gaan", vertelt longarts Aerts.

"Aan beide modellen zitten voor- en nadelen. De voordelen zijn zoals de vraagsteller aangeeft. Een nadeel van centrale zorg is bijvoorbeeld dat het aantal patiënten snel op en neer kan gaan, waarop lastig in te spelen is."

Er liggen in deze tweede golf verhoudingsgewijs veel meer patiënten op reguliere afdelingen. Hoe ziet die zorg eruit? Is er dan ook sprake van bijvoorbeeld beademing?

Coronapatiënten en niet-coronapatiënten liggen gescheiden van elkaar op de reguliere afdelingen van het ziekenhuis. Zo komen zorgmedewerkers niet met beide groepen in aanraking. Sommige patiënten krijgen zuurstof toegediend. Ze liggen niet aan de beademing. Dat gebeurt alleen op de intensive cares.

De extra ziekenhuisopnames en oversterfte kunnen voor zorgpersoneel een behoorlijke werkdruk opleveren. Wat kunnen we als patiënt en als gezond mens doen om het werk van zorgpersoneel te verlichten?

Het belangrijkste is dat mensen zich aan de coronamaatregelen houden, om de stijging van het aantal besmettingen te remmen. Hiermee kan ook de stijging van patiënten en daarmee de werkdruk van zorgpersoneel verlicht worden.

De hele wereld heeft te maken met corona. Je zou denken dat daardoor een schat aan informatie is vrijgekomen over de effectiefste behandeling. Wordt deze informatie ergens centraal gedeeld, of mag elk ziekenhuis zelf opnieuw het wiel uitvinden?

Aerts: "Binnen de medische wereld wordt zoveel mogelijk alle informatie gedeeld en worden resultaten van studies in een vroeg stadium reeds naar buiten gebracht. Een groot probleem is dat het van oudsher al heel moeilijk is om medicijnen te ontwikkelen tegen virussen, denk bijvoorbeeld ook aan het bestrijden van het hiv-virus."

Lemkes voegt toe: "Er worden landelijke richtlijnen gemaakt om de behandelend artsen en ziekenhuizen te helpen het beste beleid te maken, zodat niet elk ziekenhuis het wiel opnieuw hoeft uit te vinden."

In hoeverre zijn de bezuinigingen van de laatste jaren van invloed op de huidige crisis met maatregelen die de druk op de zorg moeten verminderen?

Door de bezuinigingen zijn er minder ziekenhuisbedden in Nederland, wat ervoor zorgt dat de forse toename van het aantal patiënten niet makkelijk opgevangen kan worden, stelt Aerts.

Internist-infectioloog Lemkes voegt hieraan toe dat er ook een gebrek is aan geschoold personeel. "Investeren in handen aan bed lijkt in deze crisis in ieder geval noodzakelijk."

Krijgen coronapatiënten voorrang in het ziekenhuis?

In alle regio's van het land wordt reguliere zorg afgeschaald om op die manier ruimte te creëren voor de zorg van coronapatiënten. Dit gaat om planbare zorg, zoals knie- en heupoperaties. Acute zorg van niet-coronapatiënten gaat wel door.

Volgens Ingrid Wolf, voorzitter van de raad van bestuur van het HMC in de regio Haaglanden, is de capaciteit anders onvoldoende om de stroom coronapatiënten op te vangen.

Ik ben zelf ook positief getest en ben mijn smaak en reuk volledig kwijt. Hoe en wanneer kan dit weer terug komen?

Bij sommige patiënten komt het smaak- en reukvermogen naar verloop van tijd vanzelf weer (gedeeltelijk) terug, maar veel patiënten hebben ook na enkele maanden nog steeds hun reuk en smaak niet (volledig) terug.

Uit onderzoek van de universiteit van Harvard blijkt dat het coronavirus niet direct de zenuwcellen aantast die verantwoordelijk zijn voor geurwaarneming. Hierdoor verwachten de onderzoekers dat het reukverlies in de meeste gevallen niet permanent zal zijn.