Handhavers kunnen wél optreden tegen het gebruik van softdrugs op straat in de avond en nacht. Het bezit van softdrugs is feitelijk al verboden en daarmee ook het gebruik ervan, laat minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) maandag weten in een brief aan de Tweede Kamer. Woensdag betoogde het ministerie zelf nog dat een verbod in strijd was met het gedoogbeleid. Juridisch gezien is het nog maar de vraag of Grapperhaus gelijk heeft.

Het gedoogbeleid heeft alleen betrekking op de verkoop van softdrugs. Iemand die op straat wiet of hasj rookt, kan daarvoor dus worden aangesproken of beboet door de politie. Daarvoor is geen nieuwe wet- of regelgeving nodig, aldus Grapperhaus.

Een verbod tussen 20.00 en 7.00 uur was een van de voorgestelde maatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) kondigden de maatregel vorige week aan, samen met een verbod op alcoholconsumptie onder dezelfde omstandigheden.

Gebruik van alcohol of (soft)drugs kan er volgens Grapperhaus toe leiden dat mensen zich niet goed aan de coronaregels houden. Daarom vindt het kabinet het belangrijk dat hiertegen opgetreden kan worden.

Hoogleraar recht en samenleving: 'Grapperhaus zit ernaast'

Volgens hoogleraar recht en samenleving Jan Brouwer van de Rijksuniversiteit Groningen houdt Grapperhaus' interpretatie van het gedoogbeleid juridisch geen stand.

"Je zou denken dat als je softdrugs gebruikt, je die middelen ook aanwezig (op zak, red.) hebt, zoals bedoeld in de Opiumwet. En bovendien dat je het gebruik dan ook kunt bestraffen. Want hoe kun je gebruiken zonder aanwezig te hebben?", zegt Brouwer.

"Maar het grappige is dat de Hoge Raad daar nou net een uitspraak over heeft gedaan die tot een andere slotsom leidt: gebruik valt niet onder aanwezig hebben," vervolgt Brouwer. De minister zit er volgens hem dus naast. "Gebruiken is op grond van de huidige Opiumwet niet strafbaar."

Kamermeerderheid vroeg om verbod

Grapperhaus praat later op maandag met de voorzitters van de veiligheidsregio's. Op de agenda staat onder meer het voornemen om de coronamaatregelen strenger te gaan handhaven. Dat werd vorige week in de persconferentie al aangekondigd. Ook het optreden tegen softdrugsgebruik in de buitenruimte zal besproken worden.

Een meerderheid van de Kamer reageerde gepikeerd toen het verbod op softdrugsgebruik niet leek te kunnen doorgaan en steunde een motie van SGP-voorman Kees van der Staaij om het verbod toch mogelijk te maken.