Veel gereformeerde kerken weten nog niet of zij de komende weken zondagsdiensten door laten gaan, en hoeveel mensen er dan welkom zijn. Dat blijkt uit een rondgang van NU.nl langs een groot aantal godshuizen. Deze kwamen de afgelopen weken onder vuur te liggen toen, ondanks het stijgende aantal besmettingen, honderden mensen samen bleven komen.

Premier Mark Rutte kondigde dinsdagavond nieuwe strenge coronaregels aan voor onder meer de horeca en de cultuursector. Maar waar dertig personen een regel is voor theaters of poppodia, blijft het bij kerken slechts een advies.

Godshuizen hebben een status aparte in de grondwet, maar ook binnen de coronarichtlijnen. Vrijheid van godsdienst is een onwrikbaar recht dat in de grondwet wordt gegarandeerd.

Geen enkele gereformeerde of hervormde kerk in de gemeenten die de afgelopen weken onder vuur lagen, zoals Urk, Staphorst of Barneveld, kon woensdag al zeggen of diensten zondag doorgaan, en hoeveel mensen er dan welkom zijn.

Sommige kerken ontvingen afgelopen weken honderden mensen

In het Gereformeerde Gemeente Centrum in Barneveld vonden zondag drie diensten plaats, waar per dienst vierhonderd mensen aanwezig waren. In de Christelijke Gereformeerde Kerk Eben-Haëzer op Urk vonden vier diensten plaats, waarbij telkens zo'n tweehonderd mensen samenkwamen. In Jachin Boazkerk in dezelfde plaats waren dat er driehonderd. Wel zijn er in de kerken aanvullende maatregelen genomen en werd er minder gezongen.

De Jachin Boazkerk was woensdag niet bereikbaar voor commentaar. "We zijn als gemeente doorlopend in gesprek met onze kerken om de urgentie van de coronarestricties duidelijk te maken", stelt een woordvoerder van de gemeente. "Daar zijn ze ook wel van doordrongen. Maar het maximaal aantal bezoekers van dertig blijft voor kerken een advies. Uiteindelijk mogen de kerken zelf besluiten wat ze doen. We gaan ervan uit dat ze een verstandige afweging maken."

'Meeste gelovigen vinden kerkgang ondergeschikt aan risico's'

"Verreweg de meeste gelovigen vinden de kerkgang nu ondergeschikt aan het gezondheidsrisico", aldus Danielle Woestenberg van het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO). Veel kerken hebben verregaande aanpassingen gedaan om aan alle coronarichtlijnen te voldoen.

Verreweg het merendeel van de godshuizen verzorgt de meeste diensten al sinds half maart digitaal, zodat kerkgangers thuis hun geloof kunnen belijden. "Wij hebben in Nederland gelovigen in diverse doseringen. De mate waarin men zich verplicht voelt om naar kerk te gaan varieert."

Drie diensten van de Hersteld Hervormde Kerk in Staphorst in het eerste weekend van oktober, waar bij elke dienst zeshonderd gelovigen samenkwamen, waren voor justitieminister Ferd Grapperhaus reden voor een spoedgesprek met kerkenkoepel CIO. Hieruit kwam het dringende advies voor maximaal dertig bezoekers per dienst. De bewuste kerk in Staphorst kon woensdag nog niet zeggen of er een ander beleid wordt gevoerd na de nieuwe gedeeltelijke lockdown die Rutte dinsdag aankondigde.

Kerk Staphorst: Piek besmettingen komt niet door diensten

De kerk "is zich er bewust van" dat Staphorst in de actuele besmettingscijfers een negatieve uitschieter is. "Een aantal kerkleden zijn besmet", bevestigt een woordvoerder. Maar een oorzakelijk verband met de drukbezochte diensten ziet hij niet. "Maar we hebben intensief contact met hen. En we hebben geen van de gevallen terug kunnen leiden naar een van onze kerkdiensten."

De Christelijk Gereformeerde Kerk in Barendrecht, waar afgelopen weekend bijna driehonderd bezoekers samenkwamen, heeft ook nog geen besluit genomen. "We hebben in de eerste lockdown onze kerk maandenlang gesloten", legt een woordvoerder uit.

"Dat was toen na overleg met de veiligheidsregio. Maar we opereren op dit moment ruim binnen de richtlijnen van het RIVM. Iedereen houdt afstand en draagt mondkapjes, het zingen is flink afgeschaald. Het is bij ons binnen in de kerk veiliger dan in de gemiddelde supermarkt."