Het kabinet meldde dinsdagavond dat Nederland zich in een nieuwe gedeeltelijke lockdown bevindt. Met een flink pakket beperkingen wordt het sociale leven geminimaliseerd. Uitgaan is nauwelijks nog mogelijk en thuiszitten wordt weer de norm. Hoe kun je je wapenen tegen die herfst vol coronarestricties?

Hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder is altijd al een fervent pleitbezorger voor veel bewegen. Maar zeker in coronatijd en een tweede semilockdown is het cruciaal om letterlijk niet bij de pakken neer te gaan zitten.

"Alle studies tonen aan dat stilzitten zeker in deze situatie op geen enkele manier bevorderlijk is voor mensen", benadrukt hij. "In beweging blijven bevordert op fysiek niveau je immuunsysteem en zorgt ervoor dat depressies, angsten en somberheid minder snel vat op je krijgen."

Hij bevestigt dat thuiswerkers meer moeite moeten doen om genoeg beweging te krijgen. "Onderzoek heeft aangetoond dat we in de eerste lockdown van vijf naar acht uur zitten per dag zijn verschoven", rekent Scherder voor. "En veel mensen zagen de coronakilo's toenemen. Je onderschat hoeveel beweging je per dag van nature kreeg tijdens de reis naar kantoor: denk aan alle trappen die je op- en afrent op stations. Nu draai je je nog lekker lui een half uur om."

'Beweeg wel, verslons niet, drink niet te veel'

Bewegen heeft een positief effect op je stemming, je creativiteit en je motivatie, somt Scherder op. "En het feit dat sportscholen beperkt toegankelijk zijn of zelfs weer moeten sluiten, is geen enkel excuus. Wees creatief: ga traplopen, stap op de fiets of maak een wandeling. Het is niet alleen superbelangrijk voor je eigen welzijn, maar het is ook nog eens ontzettend leuk om te bewegen."

Zijn collega Ap Dijksterhuis, hoogleraar sociale psychologie aan de Radboud Universiteit, sluit zich hier volmondig bij aan. "Het is belangrijk om regelmaat en discipline te houden, óók als we weer wekenlang thuis moeten werken", stelt hij.

"Verslons niet, hang niet elke dag in pyjama voor je laptop. Grijp niet meteen naar alcohol als je een slechte dag hebt. En stel heel duidelijk doelen om de tijd te doden: zoek een nieuwe hobby, doe een online cursus, leer een taal, hou een dagboek bij. Lees het volledige oeuvre van een bepaalde schrijver."

'Accepteer dat je weinig invloed hebt op de coronacrisis'

Het is ook cruciaal om niet continu te blijven malen over alles wat door de coronacrisis niet meer mogelijk is. "Ja, er zijn heel veel dingen die nu niet kunnen of mogen", erkent Dijksterhuis. "Maar daar kun jij niets aan veranderen: het heeft geen zin je te blijven verzetten. En veel dingen kunnen ook nog wél, focus vooral daarop. We kunnen nog met twee of drie vrienden thuis afspreken. Dat kan net zo'n leuke avond opleveren als een enorm feest met vijftig vrienden."

Bovendien is het duidelijk dat deze coronaperiode eindig is. "We weten nog geen exacte datum. Maar er komt in de nabije toekomst een moment dat er een vaccin of een medicijn verkrijgbaar is. Er is, ook al is het wellicht in de verte, een lichtje aan het einde van de tunnel. Sterker nog: als we ons met z'n allen een paar weken goed aan de regels houden, worden veel restricties vermoedelijk alweer teruggedraaid."

'Zoek alternatieven om sociaal contact te onderhouden'

Gedragswetenschapper Bob van Dam van kenniscentrum Behavior Change Group begrijpt de stekelige reacties op alle beperkingen. "De maatregelen druisen in tegen veel basale behoeftes die wij als mens hebben: autonomie, zekerheid, sociale verbondenheid. We hebben inmiddels allemaal een manier gevonden om ons te verhouden tot het virus. Maar met de nieuwe strenge maatregelen wordt dat fragiele evenwicht weer verstoord."

In een situatie waarin we het grootste deel van de tijd thuis moeten zijn, is het gebrek aan sociaal contact met anderen het grootste probleem. "Ga direct op zoek naar alternatieven voor een avondje stappen of het bezoeken van feestjes", adviseert Van Dam met klem.

"We mogen nog wandelen met anderen, mits op afstand. Je kunt met mensen bellen, zoomen of appen: dankzij de digitale revolutie zijn er veel andere vormen van contact mogelijk. En je mag naar verwachting thuis nog steeds met een gelimiteerd aantal anderen afspreken.

Hij wijst ook op het belang van saamhorigheid en alert zijn op anderen zoals alleenstaanden voor wie zo'n lockdownachtige situatie heel zwaar kan zijn. "Een klein gebaar kan in deze onzekere tijden al een heel groot verschil maken. Stuur een lief mailtje, schrijf een aardig kaartje. Laat andere mensen weten dat je aan ze denkt, ook al zie je ze misschien minder. We zitten allemaal in dezelfde beroerde situatie en hopen allemaal even hard dat die coronacrisis heel snel voorbij zal zijn."