Sinds de Amerikaanse president Donald Trump eerder deze week positief testte op het coronavirus ondergaat hij een experimentele behandeling. Hij wordt onder meer behandeld met een cocktail van synthetische antilichamen en met het ebolamedicijn remdesivir. Wat zijn deze medicijnen precies en worden deze middelen ook in Nederland gebruikt?

Cocktail van synthetische antilichamen

Trumps arts Sean Conley liet vrijdag in een verklaring weten dat de president een preventieve cocktail van synthetische antilichamen krijgt toegediend. In de verklaring schrijft Conley dat Trump een experimentele behandeling van het Amerikaanse farmabedrijf Regeneron krijgt, REGN-COV2 genoemd. Trump heeft in ieder geval een dosis van 8 gram toegediend gekregen.

Waaruit bestaat de cocktail?

De behandeling van Regeneron is een zogeheten cocktail van twee antilichamen die in een lab gemaakt zijn. Antilichamen of antistoffen zijn eiwitten die mensen aanmaken als reactie op lichaamsvreemde stoffen, zoals onder meer virussen en bacteriën.

Een van de antilichamen is oorspronkelijk afkomstig van muizen die genetisch gemodificeerd zijn, waardoor ze menselijke antilichamen aanmaken, meldt CNN. Sinds juni komt het middel uit gekweekte cellen. Een tweede antilichaam is afkomstig van een coronapatiënt.

Is de behandeling goedgekeurd?

De Amerikaanse voedsel- en warenautoriteit (FDA) heeft de experimentele therapie nog niet officieel goedgekeurd, maar toch kreeg de medische staf van de president toestemming voor "compassionate use". Dit houdt in dat het een schrijnend geval betreft. Waarschijnlijk wordt hier bij Trump voor gekozen omdat hij als president van de Verenigde Staten een belangrijke positie heeft, waardoor er grote politieke gevolgen zijn als hij niet goed herstelt van het coronavirus. Verder wordt het middel op dit moment alleen gebruikt voor onderzoek, niet voor commerciële doeleinden.

Regeneron is daarnaast in gesprek met de FDA om via een noodtraject goedkeuring te kunnen ontvangen, aldus CNN.

Wat is er bekend over de resultaten?

Het onderzoek naar de cocktail begon in juni. Momenteel bevindt het zich in fase drie, waarin de veiligheid van een middel wordt getest op grotere groepen mensen. Wetenschappers noemen de behandeling "veelbelovend", aldus CNN.

De eerste voorlopige resultaten van een klinische proef onder 275 mensen zouden positief zijn en aantonen dat het middel veilig is. Patiënten die met de experimentele therapie werden behandeld hadden na zeven dagen minder virusdeeltjes in hun bloed dan patiënten die een placebo kregen toegediend. Ook zouden klachten na gebruik afnemen.

Toch zeggen Britse experts tegen The Guardian dat er nog meer grootschalige testen nodig zijn om volledig vast te stellen hoe effectief het middel is als behandelmethode voor COVID-19-patiënten.

Wordt de cocktail ook in Nederland gebruikt?

In Nederland wordt REGN-COV2 momenteel niet gebruikt. Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC), legt in Het Parool uit dat de antilichamen die Trump krijgt toegediend synthetisch zijn, dus kunstmatig worden gemaakt. "In Nederland gebruiken wij menselijke antistoffen, die worden opgehaald via donoren die COVID hebben doorgemaakt en hun plasma afstaan bij de bloedbank", zegt Gommers.

Onderzoekers van de Universiteit Utrecht (UU) ontdekten in mei een menselijk antilichaam dat de infectie van cellen door het coronavirus blokkeert. Van kunstmatige antilichamen is nog niet bewezen dat ze werken, maar ze zijn waarschijnlijk wel veilig, meldt Het Parool. Vanwege de presidentsverkiezingen op 3 november is het voor Trump daarnaast van groot belang dat hij op tijd herstelt. Daardoor is het goed mogelijk dat hij onder meer middelen krijgt toegediend die mogelijk niet helpen, maar die ook niet direct schadelijk voor hem zijn.

Artsen over coronabesmetting Trump: 'Hij is opgewekt en herstelt goed'
83
Artsen over coronabesmetting Trump: 'Hij is opgewekt en herstelt goed'

Artsen van het militair hospitaal Walter Reed in Bethesda spraken tijdens een persconferentie over de experimentele behandeling van Trump.

Remdesivir

Wat is remdesivir?

In het militaire ziekenhuis Walter Reed in Bethesda (Maryland) waar Trump sinds vrijdag verblijft, krijgt de president nu een vijfdaagse experimentele behandeling met het virusremmende medicijn remdesivir.

Het antivirale middel is oorspronkelijk ontwikkeld tegen ebola, maar bleek hiertegen niet echt effectief. Onderzoekers hoopten dat het wel zou werken tegen het coronavirus. Remdesivir valt het mechanisme aan waarmee sommige virussen, waaronder het COVID-19-virus, kopieën van zichzelf maken en het afweersysteem overweldigen.

Is de behandeling met remdesivir goedgekeurd?

De FDA keurde de behandeling met remdesivir in mei goed voor coronapatiënten in de Verenigde Staten. De toestemming werd verleend via een noodtraject.

De Europese medicijnenautoriteiten hebben remdesivir eind juni onder voorwaarden als eerste medicijn tegen het coronavirus goedgekeurd. Eind juli kocht de Europese Unie voor 63 miljoen euro aan remdesivir in. De medicijnen worden sinds augustus geleverd aan EU-lidstaten en het Verenigd Koninkrijk.

Wat is er bekend over de resultaten?

Klinische proeven met remdesivir hebben volgens The Guardian tot nu toe ook veelbelovende resultaten getoond. Het gaat nog wel om voorlopige resultaten. Een proef in China werd eerder dit jaar stilgelegd, omdat er niet genoeg proefpersonen waren.

Een klinische proef in de Verenigde Staten toonde echter aan dat COVID-19-patiënten die met remdesivir behandeld werden, gemiddeld minder lang aan de beademing lagen en een hogere overlevingskans hadden dan patiënten die een placebo ontvingen.

De verschillen waren echter niet significant groot. Het middel blijkt volgens de farmaceut Gilead Sciences vooral effectief te zijn wanneer het vroegtijdig aan coronapatiënten wordt gegeven.

De wereldgezondheidsorganisatie WHO is op dit moment nog bezig met een klinische proef. De resultaten daarvan worden binnen enkele weken verwacht.

Wordt remdesivir ook in Nederland gebruikt?

In Nederland geldt een tijdelijke ontheffing voor het gebruik van remdesivir. Op 3 juli verkreeg remdesivir van de Europese Commissie een handelsvergunning op basis van resultaten bij in het ziekenhuis opgenomen COVID-19-patiënten.

Tot nu toe zijn meerdere patiënten in Nederland behandeld met remdesivir, maar het middel is in Europa op dit moment slechts beperkt beschikbaar, meldt het RIVM.

In het militaire ziekenhuis Walter Reed ondergaat Trump een vijfdaagse experimentele behandeling met het virusremmende medicijn remdesivir. (Foto: ANP)

Waarmee wordt Trump nog meer behandeld?

Naast de behandeling met een cocktail van synthetische antilichamen en met remdesivir krijgt Trump sinds zaterdagavond ook de steroïde dexamethason toegediend, die de zuurstofwaardes in zijn bloed op peil moeten houden.

Ook neemt Trump supplementen van zink, vitamine D, famotidine, melatonine en aspirine. Volgens Politico zijn deze supplementen vaker voorgesteld als mogelijke coronabehandeling.

Zo kan aspirine bijdragen aan een gezond hart. Famotidine bestrijdt maagzuur, wat volgens een studie in China mogelijk leidt tot betere overlevingskansen bij COVID-19-patiënten, aldus Politico. Zink beschermt tegen infecties en verbetert daarnaast het algehele functioneren van het lichaam, terwijl vitamine D bijdraagt aan een beter immuunsysteem. Klinische proeven onderzoeken daarnaast op dit moment of melatonine ontstekingen bij coronapatiënten kan verhelpen.