Verpleeghuizen en de ouderenzorg in Nederland zijn klaar voor de tweede golf van het coronavirus, vertellen zorgbestuurders in gesprek met NU.nl. Wat zorgen baart, zijn het toenemende aantal besmettingen onder ouderen en de onzekerheid rondom de testcapaciteit.

Uit data van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) blijkt dat vorige week 1.072 zeventigplussers positief testten op het virus, terwijl 272 positieve tests werden afgenomen in verpleeghuizen. Daarnaast vertelde RIVM-baas Jaap van Dissel in gesprek met de Tweede Kamer dat meer clusters worden waargenomen in verpleeghuizen. Sinds juni zou het om meer dan 150 clusters gaan.

Bestuurder Mireille de Wee van zorginstellingenkoepel ActiZ noemt de stijging van de coronacijfers een "absoluut zorgelijke situatie", terwijl voorzitter Nienke Nieuwenhuizen van Verenso, de vereniging van specialisten ouderengeneeskunde, vertelt dat een verdere stijging een enorme impact kan hebben. Een nieuwe harde klap kan de ouderenzorg echter beter opvangen dan in maart en april, benadrukt het tweetal.

Toentertijd werd lange tijd gekampt met een tekort aan schorten, ontsmettingsmiddelen, mondmaskers en andere beschermingskleding. Dat leidde tot precaire situaties en hoge druk op het personeel in de ouderenzorg.

Wekelijkse aantallen positieve tests onder zeventigplussers & verpleeghuizen

  • 31 augustus - 6 september: 253 zeventigplussers, 95 tests in verpleeghuizen
  • 7 - 13 september: 433 zeventigplussers, 115 in verpleeghuizen
  • 14 - 20 september: 816 zeventigplussers, 208 in verpleeghuizen
  • 21 - 27 september: 1.072 zeventigplussers, 272 in verpleeghuizen

'Virusuitbraken in verpleeghuizen worden nu effectiever bestreden'

Nu is die schaarste er niet meer, bevestigen de zorgbestuurders. Daarnaast zijn medewerkers beter voorbereid op wat er kan komen. "Vanuit de eerste golf is alleen het gevoel 'is het er?' blijven hangen, maar ditmaal hebben we erkenning dat als we extra middelen nodig hebben, het er komt", voegt Nieuwenhuizen toe.

Volgens De Wee is het grootste verschil met de eerste besmettingsgolf dat virusuitbraken in verpleeghuizen effectiever bestreden worden. "In de eerste golf werden maatregelen genomen die alle verpleeghuizen trof, nu kijken wij met deskundigen, medewerkers én cliënten naar maatregelen per locatie. Elk verpleeghuis is anders."

Lokale maatregelen moeten er tevens voor zorgen dat een nieuwe nationale sluiting van verpleeghuizen uitblijft. "Dat was zeer ingrijpend. We hebben nu uitgesproken dat bezoekjes op een veilige manier moeten blijven, en hebben meer mogelijkheden om dat voor elkaar te krijgen", aldus De Wee.

'Zorg voor ongelimiteerde testcapaciteit binnen de ouderenzorg'

Zowel De Wee als Nieuwenhuizen benoemt de testcapaciteit als het zorgenkindje van de tweede golf. Laatstgenoemde pleit voor ongelimiteerde testcapaciteit voor medewerkers in de ouderenzorg. "Je kan bij ons niet afschalen. Medewerkers die klachten hebben, moeten zo snel mogelijk duidelijkheid hebben. We hebben collega's te lang moeten missen op de werkvloer."

Nieuwenhuizen vindt dat de testcapaciteit "zinniger" ingezet kan worden, op plaatsen waar dat het hardst nodig is. Ze benadrukt dat het echter lastig is om veranderingen door te voeren, "want de coronatests moeten wel elders vandaan gehaald worden. Maar het gesprek moet wél gevoerd worden".

'Nederlanders houden zich minder goed aan de basisregels'

Het RIVM vertelde in gesprek met NU.nl dat steeds meer besmettingen worden waargenomen in verpleeghuizen doordat Nederlanders met klachten alsnog ouderen opzoeken. Ook De Wee ziet dat basisregels minder goed worden nageleefd, maar vraagt zich af of besmette Nederlanders die verpleeghuizen opzoeken zich bewust waren van hun klachten. "Klachten zijn soms moeilijk te herkennen en lijken nu minder ernstig van aard."

De ActiZ-bestuurder voorziet "spannende tijden" voor Nederland door de herfst en bijkomende verkoudheidsklachten. "Ik hoop dat de publieke opinie de besluitvorming niet zodanig beïnvloed dat er haastig landelijke maatregelen genomen worden. Je moet op basis van voortschrijdend, professioneel inzicht keuzes maken."

Stel je vraag