Iedereen die hoest of een snotneus heeft zou getest moeten worden, alleen zo kunnen we het coronavirus goed in de gaten houden. Maar is dat eigenlijk wel zo? Twee arts-microbiologen leggen in gesprek met NU.nl uit of "testen, testen, testen" wel de enige manier is.

Om een globaal beeld te krijgen van waar het coronavirus actief is, is het testen van mensen niet per se de enige manier, zegt Heiman Wertheim, arts-microbioloog van het Radboud MC in Nijmegen. "Het in de gaten houden van de riolering kan bijvoorbeeld een 'early warning-systeem' zijn en een indicatie geven of het virus nog actief is, waar dat nog niet evident is", legt hij uit.

"Het zou mooi zijn als we ook een goede methode hebben om de lucht- en ventilatiesytemen te bemonsteren en te testen om meer inzicht te krijgen in de transmissie van het coronavirus. We kunnen onder andere leren van experimenten die ze hebben gedaan om de transmissie van tuberculose in kaart te brengen met behulp van cavia's."

Daarnaast denkt Wertheim dat het bijvoorbeeld kan helpen om mensen te vragen of ze last hebben van specifieke symptomen die bij het coronavirus horen. "Bijvoorbeeld als mensen geen verstopte neus hebben, maar wel plotseling reuk- en smaakverlies, kan dat sterk wijzen op het coronavirus. Als je een gebrek hebt aan testen kan je ervoor kiezen die groep niet meer te testen", denkt hij hardop na.

Waarom er fouten in de coronatest kunnen sluipen
230
Waarom er fouten in de coronatest kunnen sluipen

'Absoluut geen vervanging voor testbeleid'

Wertheim zegt dat het rioolwater controleren op COVID-19 "grofmazig" is. "Dit is absoluut geen vervanging voor het testbeleid. Je moet toch weer de samenleving in om mensen te testen, wil je vervolgens weten onder welke groepen het virus rondgaat, zoals kwetsbare ouderen of jongeren en om je bron- en contactonderzoek goed uit te voeren."

Zijn collega Jean-Luc Murk, arts-microbioloog van het Brabantse Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis (ETZ), ziet ook alternatieve mogelijkheden. "Het aantal ziekenhuisopnames is een goede graadmeter en het aantal sterfgevallen ook als er met deze getallen gemodelleerd wordt."

De cijfers van hoe vaak huisartsenposten gebeld worden door mensen met coronaklachten is volgens de arts-microbioloog van het ETZ ook een "goede thermometer hoe het er in de samenleving voor staat".

Bron- en contactonderzoek - dat wel gedaan wordt na een positieve test - geeft volgens Murk ook goed inzicht op welke plekken het virus wordt verspreid, zoals op het werk, in de thuissituatie, in de horeca of bijvoorbeeld bij sportwedstrijden. Volgens hem zou een app dat werk prima kunnen doen.

Via het rioolwater kan in de gaten gehouden worden waar veel mensen het coronavirus hebben. (Foto: ANP)

'Iedereen testen dient vooral een economisch doel'

Een reden dat iedereen met klachten getest wil worden is dat op die manier mensen zich meer vrijheden kunnen permitteren, legt Murk uit.

"De regel was in het voorjaar: als je verkoudheidsklachten hebt blijf je in quarantaine totdat je beter bent. Dat kan een dag of tien duren. Maar als je je laat testen en de uitslag blijkt negatief te zijn, dan snotter je wel, maar hoef je niet in quarantaine te blijven. Iedereen testen dient nu voor het grootste deel een economisch doel: het normale leven kan doorgaan."

In de GGD-teststraten worden mensen nu nog gecontroleerd op het coronavirus met de PCR-test, maar dat is een relatief dure en tijdrovende test. Aan een vervanger, die goedkoper en sneller de uitslag geeft wordt hard gewerkt. Het UMC Utrecht is vrijdag begonnen met het afnemen van sneltesten.

Edwin Boel, projectleider van het Landelijk Coördinatieteam Diagnostische Keten (LCDK), zei eerder deze week tegen NU.nl dat ook in Amsterdam getest gaat worden met de sneltesten. "Ik hoop dat ze een vervanger kunnen zijn voor de PCR-test. Maar dat gaan we nog zien", aldus Murk.

Dit gebeurt er met de economie bij een tweede coronagolf
105
Dit gebeurt er met de economie bij een tweede coronagolf

'Iedereen met klachten testen is erg ambitieus'

"We gebruiken testen dus eigenlijk om meer vrijheid te creëren", is de conclusie van Murk. "Maar is het haalbaar om een hele bevolking razendsnel te testen, die de komende maanden meerdere keren snottert?"

"Het lijkt mij van niet, ik vind het erg ambitieus", beantwoordt hij zijn eigen vraag. "Kunnen wij dit als laboratoria, testfabrikanten en GGD's wel? Dit is nog nooit op zo'n grote schaal gedaan en is een groot experiment."

"Ik heb geen stevige kritiek, maar ik vind het een idealistisch beleid", besluit Murk.

Testen is dus zeker niet de enige manier om het coronavirus in de gaten te houden. Het is wel een snelle methode. Sneller dan bijvoorbeeld ziekenhuisopnames en specifieker dan rioolwatermetingen.

Al die gegevens zijn verzameld in het coronadashboard van het ministerie van Volksgezondheid. " Zo kunnen we nieuwe uitbraken van het virus sneller en preciezer bestrijden. Bijvoorbeeld met maatregelen voor regio’s waar het virus de kop opsteekt", aldus het ministerie.