Sinds de opleving van het coronavirus vragen mensen zich soms af of ons land, ten opzichte van de landen om ons heen, niet te weinig maatregelen treft. Heeft Nederland een milder beleid vergeleken met onze buurlanden?

Vooropgesteld: het is lastig om de coronacijfers van landen een-op-een te vergelijken. Zo testen andere landen anders, of meer, dan Nederland. Ook is de samenstelling van de bevolking vaak té verschillend om harde conclusies te kunnen trekken.

Wel is het mogelijk om het beleid te vergelijken, los van de effectiviteit. De COVID-19: Government Response Stringency Index van de Blavatnik School of Government en Oxford University laat zien hoe streng het beleid van verschillende landen over de hele wereld is.

Hiervoor worden onder meer data verzameld over het sluitingsbeleid van bijvoorbeeld de horeca en scholen. Ook wordt gekeken in hoeverre mensen worden beperkt in hun bewegingsvrijheid en hoeveel mensen bij elkaar mogen komen.

Al deze gegevens worden samengevoegd en resulteren in een score tussen de 1 en 100. Hoe hoger de score, hoe strenger het beleid. Deze gegevens zijn af te lezen in onderstaande kaart.

Wat opvalt, is dat er in de landen om ons heen - met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk - geen grote verschillen te zien zijn. Nederland (44), Frankrijk (47), Duitsland (50), België (51) en Denemarken (51) liggen qua strengheidsscore dicht bij elkaar. In het volgende kaartje is te zien hoe streng de maatregelen waren over de gehele coronaperiode.

Ook in deze grafiek valt op dat de strengheid van het Nederlandse beleid vergelijkbaar was met die in buurlanden, met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk. Wel voerden Nederland en Frankrijk het langst versoepelingen door.

Nederland heeft een (iets) minder streng beleid

Op basis van deze gegevens zou je kunnen stellen dat Nederland een gemiddeld beleid voert, dat iets minder streng is dan dat in de landen om ons heen. Wat betekent dat concreet?

Als je kijkt naar onze buurlanden, dan valt op dat er in elk land vergelijkbare basisregels zijn, zoals social distancing en hygiënemaatregelen als handen wassen. Maar er zijn inderdaad ook verschillen. In Nederland mogen we, zowel in huis als in de tuin of op het balkon, niet meer dan drie personen ontvangen. In België gaat het om tien personen en moet er, als de afstand niet gewaarborgd kan worden, een mondkapje gedragen worden. Op andere vlakken is België juist weer strenger.

Dit soort kleine verschillen in de coronaregels kunnen in een hogere strengheidsscore resulteren. Als mensen in een land mogen samenkomen in groepen van vijftig, krijgt dat land een lagere strengheidswaardering dan wanneer er een maximum van bijvoorbeeld vijf personen geldt.

Als je Nederland vergelijkt met Duitsland, zie je dat daar op bepaalde vlakken strengere maatregelen worden genomen. Zo geldt er een quarantaineplicht, die de vrijheid beperkt en dus tot een hogere score leidt.

Ook Frankrijk heeft een wat hogere score. In grote lijnen komt het beleid overeen met dat van Nederland, maar in sommige regio's worden hardere maatregelen getroffen. In Marseille en het Franse eiland Guadeloupe, die in de categorie 'kritieke zone' vallen, moeten cafés en restaurants twee weken de deuren gesloten houden. In andere regio's zijn sportscholen gesloten en worden privébijeenkomsten afgeraden.

Hoewel de Government Response Stringency Index niet bij elk land informatie geeft over losse regio's, wegen deze maatregelen wel mee in de landelijke score.