Het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) verdeelt sinds woensdag, net als tijdens de corona-uitbraak in maart, weer coronapatiënten over ziekenhuizen in Nederland. Hoe nijpend is de situatie op dit moment? Vijf vragen over de huidige stand van zaken in de ziekenhuizen.

1. Hoeveel coronapatiënten liggen op dit moment in het ziekenhuis?

Het aantal coronapatiënten op de intensivecareafdelingen (ic's) en het aantal reguliere ziekenhuisopnames stijgt snel, zei voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ) Ernst Kuipers deze week. Woensdag lagen 104 coronapatiënten op de ic en 371 patiënten buiten de ic om.

In totaal zijn momenteel 739 van de 1.150 ic-bedden bezet. Dit totale aantal ic-bedden kan als dat nodig is op korte termijn worden opgeschroefd naar 1.350.

2. Wat veroorzaakt de toename van het aantal ziekenhuisopnames?

Het toenemend aantal besmettingen was de afgelopen weken nog weinig terug te zien in de ziekenhuiscijfers. Dat kwam doordat het aantal ziekenhuisopnames achterliep op het aantal besmettingen.

Tussen het moment dat iemand besmet raakt en ziek wordt kan een week zitten. Vervolgens kan het ook nog ruim een week duren voordat iemand zo ziek is dat diegene ziekenhuiszorg nodig heeft. En het verblijf in het ziekenhuis kan vervolgens een aantal weken duren.

Daarbij raakten vooral jongere mensen besmet. Een groep die over het algemeen niet snel in het ziekenhuis terechtkomt met coronaklachten.

De afgelopen week is het aantal zeventigplussers dat positief testte op het coronavirus echter bijna verdubbeld naar 816. Deze kwetsbare groep belandt een stuk vaker met coronaklachten in het ziekenhuis. Er is een verband tussen het aantal ouderen dat besmet raakt en het aantal ziekenhuisopnames, zegt het LCPS.

3. Waar is de druk op ziekenhuizen momenteel het grootst?

De afgelopen week is het aantal coronapatiënten in ziekenhuizen in met name het westen van het land fors toegenomen. Ziekenhuizen daar hebben het zodanig druk dat zij patiënten gaan verplaatsen, zei Kuipers dinsdagavond bij Nieuwsuur. Het gaat om zowel ic-patiënten als patiënten op reguliere afdelingen.

Met de maatregel wil de LCPS de reguliere zorg zoveel mogelijk ontlasten. "Dat is nu het uitgangspunt", zegt een woordvoerder. "We hebben veel geleerd van afgelopen voorjaar. Het mag niet meer zo zijn dat we operaties moeten afzeggen of tegen kankerpatiënten moeten zeggen dat ze moeten wachten vanwege corona."

4. Waar staan we nu ten opzichte van de eerste golf?

Dinsdag lagen rond de negentig coronapatiënten op de ic's. Dat zijn er evenveel als begin maart, negen dagen voor de gedeeltelijke lockdown. Drie weken later, op het hoogtepunt, waren dat er zo'n 1.400.

"Zo snel kan het gaan", zegt Kuipers in Nieuwsuur. Het grote verschil met toen is volgens hem echter dat nu vooral jongeren besmet zijn: "Zo'n 60 procent is onder de veertig jaar. En 88 procent onder de zestig jaar. Bovendien: "Het is ons toen echt overkomen. Nu kunnen we het beloop veel beter monitoren doordat we testen", zegt hij.

Ook is minder ruimte op de ic's nodig om coronapatiënten op te vangen, doordat patiënten ten opzichte van maart en april minder lang op de ic liggen, zei Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC) vorige week tegen NU.nl.

Verder overleven meer patiënten het als ze op de ic komen te liggen. In maart en april stierf bijna 30 procent van de coronapatiënten die op de ic kwamen, inmiddels is dat 15 procent. Vermoedelijk komt dat door verbeterde behandelmethoden.

5. Is het stijgende aantal ziekenhuisopnames nog te stoppen?

Nederland heeft woensdag de grens van in totaal 100.000 positieve coronatests gepasseerd. Volgens Kuipers betekent dat dat het de komende tijd flink drukker gaat worden in de ziekenhuizen. Het aantal opnames loopt namelijk altijd achter op het aantal besmettingen, legde hij al vaker uit.

Volgens Kuipers worden vrijdag en zaterdag belangrijke dagen. Het is dan precies een week sinds het kabinet in zes regio's extra maatregelen nam om het aantal besmettingen in te perken. "Rond die dagen kunnen we zien of de maatregelen effect hebben gehad. Zo niet, dan moeten we aan de bak", aldus Kuipers.