Volgens directeur infectieziektenbestrijding van het RIVM Jaap van Dissel bevindt Nederland zich op een kantelpunt in de virusbestrijding. Dinsdag tijdens de technische briefing in de Tweede Kamer herhaalde hij de waarschuwing dat Nederland aan het begin van de gevreesde tweede golf staat.

Afgelopen vrijdag kondigde het kabinet extra maatregelen aan om de groei van het aantal coronabesmettingen te stoppen. Dat is volgens Van Dissel dringende noodzaak. Hij sprak in de Kamer over "de tweede golf die we nu zien". "We zien de curve oplopen."

Het RIVM registreerde in de afgelopen week 13.471 positieve tests; een stijging van 63 procent ten opzichte van een week daarvoor.

De teller van het aantal nieuwe besmettingen ligt dinsdag op 2.250, de ziekenhuisopnames stijgen en het reproductiegetal ligt nog steeds ruim boven de 1. Op dit moment zijn naar schatting tussen de 60.000 en 100.000 Nederlanders besmet. In totaal hebben een miljoen Nederlanders een coronabesmetting doorgemaakt.

Momenteel ziet het RIVM veel besmettingen onder jongeren en jong volwassenen. Dat is volgens Van Dissel op een zorgwekkend niveau, omdat de oplopende cijfers niet te wijten zijn aan de toename van het aantal testen. Daarnaast ziet de expert dat de besmettingen overslaan op kwetsbare groepen. Dat is te zien in de toename van de ziekenhuisopnames.

'Is het schrappen van laatstje rondje in kroeg voldoende?'

Onder meer Lodewijk Asscher (PvdA) en Carla Dik-Faber (CU) vroegen zich af of de aangekondigde maatregel om de horeca om 1.00 uur te sluiten wel in verhouding staat tot de waarschuwing dat Nederland in de tweede golf zit. "Zijn meer maatregelen dan het schrappen van het laatste rondje in de kroeg niet nodig?" vroeg Asscher.

Dat is volgens Van Dissel moeilijk te zeggen. "Het nadeel van maatregelen is dat we een week nodig hebben om effecten te meten", aldus de RIVM-directeur. Of het tij kan worden gekeerd zal afhangen van hoe mensen reageren op de maatregelen en de oproep om de coronaregels weer strikter na te leven. "Als de aankondiging een wake-upcall is, dan kan dat een gedragsverandering betekenen."

Ook GGD-directeur Sjaak de Gouw hamerde op het naleven van de regels. "Anders is het dweilen met de kraan open." De Gouw zei dat het virus zich sneller verspreidt dan de GGD's kunnen opschalen en dat opschalen kost tijd. Onder meer vanwege het opleiden van personeel. Ook zien de GGD's dat mensen zonder klachten zich laten testen, wat de capaciteit verder onder druk zet.

Het piept en kraakt ook in de laboratoria die de tests moeten uitvoeren. De GGD's krijgen ongeveer 38.000 testverzoeken per dag terwijl er maar capaciteit is voor 28.000. Erwin Boel, de landelijke testcoördinator, verwacht dat de capaciteit in oktober naar 50.000 tests per dag gaat, maar ook dat zal tijd kosten.