Terwijl in Nederland het aantal besmettingen blijft oplopen, lijken de inwoners van de Chinese stad Wuhan het dagelijks leven te hebben opgepakt. Heeft China het coronavirus echt bestreden? En als dat zo is, wat was dan het geheim van de Chinese aanpak?

Een foto van een waterpark in Wuhan baarde deze week opzien op sociale media. Vele honderden mensen vieren zij aan zij feest in een zwembad. Dat deden ze zónder 1,5 meter afstand en zónder mondkapjes. Het zijn taferelen die voor vrijwel alle andere plekken in de wereld momenteel ondenkbaar zijn.

De teller voor heel China staat ondertussen op een kleine 90.000 besmettingen sinds begin dit jaar. Ruim 4.600 coronapatiënten zijn overleden en dat in een land met 1,4 miljard inwoners. Ook dit zijn cijfers waar de meeste andere landen alleen maar van kunnen dromen. De curve is al een paar maanden geleden afgevlakt.

Ties Dams van het China Centre van kennisinstituut Clingendael heeft geen enkele reden om te twijfelen aan deze opvallend rooskleurige cijfers. "China heeft er geen enkel belang bij om verkeerde informatie te verstrekken over de coronacrisis", legt hij uit. "Het land ligt in dit dossier onder een internationaal vergrootglas. En het feit dat de overheid in eerste instantie te laat ingreep, heeft veel imagoschade opgeleverd."

Groot zwembadfeest georganiseerd in coronavrij Wuhan
61
Groot zwembadfeest georganiseerd in coronavrij Wuhan

China profileert zich als een daadkrachtige virusbestrijder

Het land wil zich bewijzen als een daadkrachtige, solide, competente aanpakker van een groot probleem. "Het zou op straat meteen te zien zijn als er weer een explosie van besmettingen zou zijn, bijvoorbeeld aan extra beperkende maatregelen of minder mensen op openbare plekken", stelt Dams. China heeft ook opvallend proactief getracht dit imago naar de rest van de wereld uit te dragen. Zo stuurde het land in april medisch personeel en geneesmiddelen naar Italië, niet toevallig een land waar China goede handelsbetrekkingen mee onderhoudt.

De expert denkt dat in China het virus op dit moment daadwerkelijk onder controle is. "Het land heeft in de bestrijding van het virus een wezenlijk ander pad bewandeld dan bijvoorbeeld Nederland", legt de Chinakenner uit.

"Het is nog te vroeg en niet aan mij om te zeggen of een bepaalde aanpak beter of slechter was. Maar feit is wel dat bepaalde maatregelen die de Chinese overheid heeft genomen netto effectiever zijn geweest dan bijvoorbeeld maatregelen die de Amerikaanse overheid tot nu toe heeft genomen."

In Wuhan lijkt het dagelijks leven inmiddels te zijn opgepakt. (Foto: Pro Shots)

Chinese economie groeit weer

Zo lijkt ook de krimp van de Chinese economie in de eerste maanden van 2020 te zijn beteugeld. De tweede economie ter wereld kromp in het eerste kwartaal nog met 6,8 procent, maar in het kwartaal erna werd alweer een groei van 3,2 procent opgetekend.

Het succes van de bestrijding van het virus is slechts deels te danken aan het feit dat China een autoritair regime heeft en de bevolking dus relatief eenvoudig maatregelen kan opleggen. "Het duurde even voordat de overheid erkende dat er een probleem was", zegt Dams. "Maar toen het werd erkend, werd ook meteen doorgepakt."

'Mondkapje dragen is gewoon door ervaringen met SARS'

Bovendien heeft de Chinese overheid veel ervaring met differentiatie van het beleid per regio. Geregeld dreigt er weer een brandhaard te ontstaan. "Maar dan kunnen maatregelen per regio of per dorp heel snel op- of afgeschaald worden. Een ander voordeel is de innovatieve samenwerking tussen de staat, private techbedrijven en de medische sector. Daardoor zijn in dat land de digitale tools die kunnen helpen het virus in te dammen waanzinnig snel ontwikkeld."

China heeft in de afgelopen decennia al vaker te maken gehad met onverwachte epidemieën, zoals de SARS-epidemie. De kennis die hierbij werd opgedaan, is dankbaar geïmplementeerd de afgelopen maanden. "Mensen zijn veel sneller behoedzaam als het gaat om een nieuw virus", legt de wetenschapper uit.

"Het dragen van mondkapjes wordt in China ook veel meer geaccepteerd dan in veel westerse landen. Zodra je verkouden bent, draag je een mondkapje. Dat is zo goed als ingeburgerd." Angst voor een tweede golf is er niet echt. De Communistische Partij heeft in de afgelopen maanden zeer gedoseerd de diverse maatregelen teruggedraaid. Winkels zijn weer open en bioscopen en zwembaden weer toegankelijk.

Wuhan komt weer tot leven na twee maanden lockdown
50
Wuhan komt weer tot leven na twee maanden lockdown

'Zonder corona-app kom je geen winkel binnen'

In het westen bestaat soms onterecht het beeld dat Chinezen heel gedwee zijn. "Dat is een cultureel stereotype dat oprecht nergens op gebaseerd is", lacht Dams. "Ze zijn heel eigenwijs. Maar de maatregelen van de overheid zijn heel dwingend. Restricties zijn niet op basis van eigen verantwoordelijkheid, zoals in Nederland eigenlijk het geval is."

De expert noemt als voorbeeld de corona-app die elke Chinese burger moet hebben. "De overheid vraagt niet: blijf alsjeblieft thuis. Maar iedereen die een winkel in wil, moet de app scannen. En als je in de buurt bent geweest van iemand die besmet is, kom je niet naar binnen."