De invoering van de quarantaineplicht voor mensen die besmet zijn met het coronavirus zal niet vanaf volgende week gelden. Minister Hugo de Jonge zei woensdag in het Kamerdebat over de corona-aanpak dat het kabinet "over een paar weken" zal terugkomen op hoe de maatregelen worden ingevoerd.

Het is ook nog niet zeker of de quarantaineplicht, anders dan dinsdagavond werd gemeld, zal gelden voor mensen die in nauw contact zijn geweest met een geïnfecteerd persoon. Minister De Jonge zei daarover eerst advies te vragen aan het Outbreak Management Team, de wetenschappelijke experts die het kabinet adviseren over de corona-aanpak. Mogelijk gaat de plicht alleen gelden voor mensen die daadwerkelijk positief zijn getest.

In reactie op het toenemend aantal besmettingen en de overbelasting bij de GGD's in Amsterdam en Rotterdam werd bekend dat overtreden van de thuisisolatie strafbaar zal worden gesteld. Al snel werd duidelijk dat de GGD's niet zijn voorbereid op het handhaven van de quanrantaineplicht. Ook is nog niet bekend hoe er gecontroleerd gaat worden en wat de strafmaat zal zijn.

Een deel van de Kamer is met stomheid geslagen. "Werk het plan verdorie eerst uit. Kom niet een dag voor het debat met een halfbakken plan", aldus GroenLinks-leider Jesse Klaver.

'Quarantaineplicht is paniekmaatregel'

Vanuit zowel de oppositie, als van coalitiepartner D66 klonk er kritiek op de maatregel. "Paniekerig", noemt fractievoorzitter Rob Jetten de verplichting. "Het is een bliksemafleider en een disproportionele maatregel waarvan het nog de vraag is hoe die gehandhaafd moet worden." Ook SGP, CU, PvdA en GroenLinks hebben hun vraagtekens.

Volgens Klaver moet De Jonge eerst in kaart brengen wat er in de afgelopen weken fout is gegaan waardoor de besmettingen toenamen, voordat er wordt overgegaan tot nieuwe maatregelen.

Daarbij wilde de Kamer weten hoe het kan dat een dag nadat premier Mark Rutte en minister De Jonge op de persconferentie verzekerden dat er voldoende capaciteit is bij de GGD om het bron- en contactonderzoek uit te voeren, Amsterdam en Rotterdam lieten weten overbelast te zijn. Te veel mensen zouden zich niet aan de quarantaineregels houden en er te veel contacten op nahouden om te kunnen nabellen.

Dat er vervolgens een tekort aan personeel bij de GGD's ontstond, komt volgens premier Rutte doordat het tijd kost om nieuwe mensen op te leiden. Dat ziet Lodewijk Asscher (PvdA) anders. "De werkelijkheid is dat het kabinet zich heeft laten verrassen. Er zijn inschattingsfouten gemaakt. Het plan om de GGD's op te schalen heeft niet gewerkt en dat is de reden dat de besmettingen toenamen."

Klaver: "De stijging van de besmettingen zagen we al in begin juli. Het is onzin dat we vorige week verrast zijn."

De Jonge: 'Dit is niet wat je wilt'

Dat de regio Amsterdam en Rotterdam een dag na de coronapersconferentie de noodklok luidden, noemde De Jonge "buitengewoon ongelukkig". Het kabinet beschouwt het testen en traceren als het belangrijkste middel om het virus in te dammen, in ieder geval tot er een vaccin is. "De staat van paraatheid moet hoger."

Hoewel hij beloofde dat er binnen twee weken een nieuw opschalingsplan komt, erkende hij ook dat het vorige plan niet heeft gewerkt. "Dat is mij aan te rekenen. Ik had gewild dat ik dit voor was geweest. Dit is niet wat je wilt."

Tegelijkertijd benadrukte premier Rutte dat hij verwacht dat ook in de toekomst fouten zullen worden gemaakt. "Door in moeilijke omstandigheden besturen kan het zo zijn, dan is het onvermijdelijk, dat in de praktijk dingen niet gaan zoals je dacht dat het zou gaan. Dat hoort erbij."

Bij de kritiek op het testbeleid en de quarantaineplicht bleef het niet. Meerdere partijen, van de VVD tot GroenLinks, spraken hun ongenoegen uit over de soms onduidelijke en vaak gebrekkige communicatie over de corona-aanpak.

Ook zijn er zorgen over de veiligheid op scholen. Meerdere scholen, leraren en leerlingen hebben hun zorgen geuit over de opening van het nieuwe schooljaar, terwijl nu juist onder jongeren een stijging van het aantal besmettingen te zien is.

De kritiek richt zich niet alleen op de vraag of er wel voldoende afstand kan worden gehouden, maar ook op de ventilatie. Onder meer D66, PvdA, GroenLinks en PVV willen duidelijkheid. Geert Wilders (PVV): "Als binnenruimtes niet goed geventileerd zijn, kan corona weer toeslaan. De gevolgen zijn dan niet te overzien."

Minister De Jonge herhaalde wat het RIVM hier eerder over zei: alle scholen moeten zich aan de regels in het bouwbesluit houden. Onderwijsminister Arie Slob schreef eerder op de dag dat het kabinet extra maatregelen niet nodig vindt, maar roept scholen wel op zelf te controleren of de ventilatie deugt.