De drukte in het openbaar vervoer is beheersbaar, mits thuiswerken en afstandsonderwijs de norm blijven, melden de planbureaus in een adviesrapport (pdf) aan het kabinet. Desondanks kan het thuiswerkers en leerlingen worden toegestaan om één dag in de week naar kantoor of school te komen, aangezien de risico's dan beperkt blijven.

Volledig vanuit huis werken is volgens de planbureaus niet wenselijk. "Dat kan leiden tot grotere sociaal-economische verschillen in de samenleving, terwijl het thuisblijven ook van invloed zal zijn op de kwaliteit van onderwijs en uiteindelijk de economie."

Het kabinet wil dat het openbaar vervoer een maximumcapaciteit van de helft van de normale hoeveelheid reizigers krijgt. Volgens de planbureaus is dat mogelijk wanneer de mensen die thuis kunnen werken dat blijven doen. "De helft van het woon-werkverkeer op de weg en in het openbaar vervoer bestaat uit die werknemers."

Eén dag in de week naar kantoor of school zou echter een beheersbare drukte opleveren, mits alle thuiswerkers daarvoor niet massaal dezelfde dag uitkiezen. De planbureaus schrijven daarnaast dat werkgevers de spitsuren met een scherp oog in de gaten moeten houden.

Reizigers die nog wel de bus of trein blijven pakken, moeten ruim de tijd krijgen om in en uit te stappen, schrijven de experts. Alleen dan kan 1,5 meter afstand tot anderen bewaard worden, stellen zij.

Experts zetten vraagtekens bij andere 'oplossingen'

Experts van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CBP) zetten vraagtekens bij andere genoemde oplossingen.

Zo zou een prijsverhoging van het openbaar vervoer grote gevolgen hebben voor personen die onder de armoedegrens leven, heeft het terugtrekken van ouderenkorting weinig resultaat omdat die doelgroep het ov toch al mijdt en zou het veranderen van openingstijden van winkels nauwelijks effect hebben op de drukte in het ov.

Planbureaus verwachten geen enorme files door minder treinverkeer

Experts verwachten dat het autogebruik niet zal stijgen door de verminderde capaciteit in het openbaar vervoer. "We zien juist dat het gebruik van de auto daalt als gevolg van de coronamaatregelen, en de aankomende recessie doet het gebruik waarschijnlijk verder dalen. Daarnaast heeft niet iedere treinreiziger een auto ter beschikking."

Planbureaus sluiten niet uit dat treinreizigers vaker de fiets gaan pakken. "Het fietsgebruik kan gestimuleerd worden door bijvoorbeeld de aanleg van nieuwe fietspaden."

Eerste spits met mondkapjes in het ov, zo ziet dat eruit
100
Eerste spits met mondkapjes in het ov, zo ziet dat eruit

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.